Cô bác anh chị thân mến,
Có bao giờ cô bác cảm thấy cơ thể mình giống như một ngôi nhà cũ giữa mùa mưa bão, dù đã đóng chặt cửa nẻo nhưng hơi lạnh và ẩm mốc vẫn cứ len lỏi vào tận bên trong? Chứng viêm xoang cũng giống như vậy. Nhiều người khổ sở vì cái mũi lúc nào cũng sụt sùi, đầu óc nặng nề như đeo đá, dùng đủ mọi cách mà “giặc” xoang cứ đi rồi lại đến. Trong Đông y, chúng tôi không nhìn cái mũi đơn lẻ như một bộ phận tách biệt, mà coi đó là cái “cửa sổ” của cơ thể. Khi cánh cửa này bị kẹt, bị hỏng, ấy là lúc nội tại bên trong – hay chính là cái gốc sức khỏe của chúng ta – đang gặp vấn đề. Sức khỏe con người như một cái cây, nếu rễ không sâu, thân không vững, thì chỉ cần một cơn gió lạnh cũng đủ làm lá héo, cành run. Muốn trị tận gốc cái nỗi khổ viêm xoang này, chúng ta không thể chỉ lo lau dọn “vết bẩn” ở mũi, mà phải quay về chăm sóc cái gốc rễ từ bên trong.
Căn nguyên viêm xoang dưới góc nhìn Y học cổ truyền: Khi “hàng rào” bị lung lay
Trong Y học cổ truyền (YHCT), viêm xoang thường được gọi là Tỵ uyên. Cô bác hãy hình dung, cơ thể chúng ta có một lớp “vệ khí” bảo vệ bên ngoài, giống như lớp áo giáp hay hàng rào ngăn chặn kẻ trộm đột nhập. Khi chính khí (sức đề kháng) suy yếu, tà khí (vi khuẩn, virus, gió lạnh, ẩm thấp) sẽ thừa cơ xâm nhập. Hai tạng đóng vai trò then chốt trong bệnh lý này chính là Phế và Tỳ.
Phế khí hư tổn – Cánh cửa không còn kín gió
Phế (phổi) chủ về hô hấp và khai khiếu ra mũi. Phế như một chiếc ô che chở cho các tạng phủ khác. Nếu Phế yếu, “cửa ngõ” là mũi sẽ không được bảo vệ, phong hàn và phong nhiệt dễ dàng tấn công, làm niêm mạc xoang sưng nề, dịch nhầy ứ đọng. Cô bác sẽ thấy mũi đau nhức, chảy nước mũi liên miên, đặc biệt là khi thời tiết thay đổi hoặc tiếp xúc với hơi lạnh.
Tỳ vị suy nhược – Nguồn gốc của đờm thấp
Nhiều cô bác thắc mắc: “Tôi đau mũi sao bác sĩ lại bảo tại cái bụng (Tỳ)?”. Thực ra, Tỳ có chức năng vận hóa thủy thấp (chuyển hóa nước). Nếu Tỳ yếu, nước không chuyển hóa được sẽ tích tụ lại thành “đờm”, thành “thấp”. Cái đờm thấp này nó không nằm yên một chỗ mà theo đường kinh mạch đi ngược lên trên, đọng lại ở các hốc xoang, biến thành mủ xanh, mủ vàng đặc quánh. Đây chính là lý do vì sao viêm xoang thường dai dẳng, cứ hết đợt thuốc này lại tái phát đợt khác vì cái “nguồn sản xuất” đờm vẫn chưa được xử lý.
Cách nhận biết và những biểu hiện điển hình của viêm xoang theo thể bệnh
Viêm xoang không chỉ đơn giản là hắt hơi, sổ mũi. Tùy vào tạng phủ nào suy yếu mà biểu hiện của mỗi người sẽ khác nhau. Việc nhận diện đúng “kẻ địch” sẽ giúp chúng ta có cách ứng phó chính xác hơn:
- Thể Phế hư: Người bệnh thường sợ lạnh, dễ bị cảm mạo, hắt hơi liên tục, dịch mũi trong và lỏng. Mỗi khi ra gió là mũi sụt sùi ngay lập tức.
- Thể Tỳ hư: Người bệnh thường thấy mệt mỏi, ăn uống kém, đầy bụng, đại tiện lỏng. Dịch mũi thường đặc, có màu trắng hoặc vàng nhạt, đầu nặng nề như có vật nặng đè lên.
- Khí huyết kém lưu thông: Khi bệnh đã lâu ngày, khí huyết ứ trệ khiến vùng xoang đau nhức dữ dội, đau theo giờ cố định hoặc đau lan lên thái dương, sau gáy. Cảm giác như có những “nút thắt” trong xoang không thể thông thoát.
Hướng dẫn cô bác cách chăm sóc và cải thiện viêm xoang tại nhà
Bên cạnh việc dùng thuốc, tôi luôn khuyến khích cô bác tự thiết lập một chế độ sinh hoạt “thuận theo tự nhiên” để bồi bổ cho Tỳ và Phế. Dưới đây là những cách làm đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả mà cô bác có thể áp dụng ngay:
1. Bài thuốc dân gian hỗ trợ từ thảo dược quanh nhà
Cô bác có thể sử dụng Gừng tươi và Hành tăm (hoặc hành lá). Gừng có vị cay, tính ấm, giúp tán hàn, thông khiếu. Hành có tác dụng thông dương. Hãy đun một bát nước gừng nóng, thêm vài củ hành, xông hơi vùng mũi nhẹ nhàng trong 5-10 phút. Cách này giúp làm loãng dịch nhầy và giúp khí huyết lưu thông vùng xoang tốt hơn.
2. Massage, bấm huyệt lưu thông khí huyết
Mỗi sáng khi thức dậy, cô bác đừng vội bước ra khỏi giường ngay. Hãy dùng hai ngón tay trỏ xoa dọc hai bên cánh mũi từ dưới lên trên khoảng 30-50 lần cho đến khi vùng mũi nóng lên. Sau đó, ấn nhẹ vào huyệt Nghinh hương (nằm ở hai bên cánh mũi). Động tác này giúp kích hoạt kinh lạc, giúp Phế khí được thông suốt.
3. Chế độ ăn uống kiện Tỳ, bổ Phế
- Nên ăn: Thực phẩm có tính ấm như tỏi, gừng, tía tô, lá lốt. Các loại hạt như đậu đen, đậu đỏ giúp kiện tỳ.
- Cần tránh: Đồ ăn lạnh, nước đá, hải sản có tính hàn cao vì chúng dễ làm đờm thấp tích tụ thêm. Đồ ăn quá ngọt cũng làm tăng tiết dịch nhầy.
Lưu ý an toàn khi sử dụng
Mặc dù các phương pháp dân gian rất lành tính, nhưng cô bác cần lưu ý: không xông hơi quá nóng để tránh bỏng niêm mạc; không tự ý nhỏ nước cốt tỏi đậm đặc vào mũi vì có thể gây loét. Đặc biệt, nếu dịch mũi có mùi hôi thối hoặc đau nhức dữ dội kèm sốt cao, cô bác cần phải được thăm khám chuyên sâu ngay, tránh để biến chứng vào mắt hoặc lên não.
Trị bệnh tận gốc phải dựa trên phép trị cổ truyền
Cô bác anh chị thân mến, trong y lý cổ truyền, nguyên tắc vàng để điều trị dứt điểm viêm xoang chính là “Phù chính khu tà” – nghĩa là phải vừa bồi bổ cái gốc bên trong (Phù chính), vừa đẩy lùi các tác nhân gây bệnh bên ngoài (Khu tà). Nếu chúng ta chỉ chăm chăm dùng các loại thuốc xịt hay thuốc kháng sinh để cắt đứt triệu chứng tạm thời, đó mới chỉ là giải quyết phần “ngọn”. Khi thuốc hết tác dụng, mà Phế vẫn yếu, Tỳ vẫn hư, thì chỉ cần một luồng gió độc hay một bữa ăn không hợp là bệnh lại tái phát ngay lập tức. Điều trị theo Đông y là một quá trình kiên trì để phục hồi sự cân bằng âm dương, khơi thông dòng chảy của khí huyết trong kinh lạc.
Muốn trị tận gốc viêm xoang, người thầy thuốc phải dùng các vị thuốc có tính chất kiện tỳ, ích khí để nâng cao “chính khí” của cơ thể. Khi tạng Tỳ khỏe mạnh, nguồn sinh ra đờm thấp sẽ bị chặn đứng; khi tạng Phế vững vàng, hàng rào bảo vệ cơ thể sẽ trở nên kiên cố, phong hàn không thể xâm nhập. Đồng thời, phải kết hợp với các vị thuốc có tác dụng khu phong, tán hàn, thông khiếu để đẩy hết dịch mủ ứ đọng ra ngoài, giúp các hốc xoang được thông thoáng hoàn toàn. Đây chính là phép trị “nhổ cỏ phải nhổ cả rễ” mà cha ông ta đã truyền lại ngàn đời nay. Việc điều trị không chỉ là chữa cái mũi, mà là điều chỉnh lại toàn bộ hệ thống phòng vệ của cơ thể, giúp cô bác không chỉ hết xoang mà còn thấy người khỏe khoắn, ăn ngon, ngủ sâu hơn.
Cổ nhân có câu “Thân cường thì bệnh nhược”. Đừng đợi đến khi mũi đau không thở nổi, đầu nhức như búa bổ mới đi tìm thầy tìm thuốc. Việc chủ động chăm sóc tạng phủ, giữ gìn gốc rễ của sức khỏe ngay từ khi bệnh còn nhen nhóm chính là cách thông minh nhất để bảo vệ bản thân. Tôi luôn mong muốn cô bác hiểu rằng, cơ thể có khả năng tự chữa lành kỳ diệu nếu chúng ta biết lắng nghe và hỗ trợ nó đúng cách. Nếu cô bác đã mệt mỏi vì viêm xoang lâu năm, hãy tin rằng luôn có con đường chữa trị an toàn và bền vững từ thảo dược tự nhiên.
Để được tư vấn kỹ hơn về tình trạng bệnh cũng như các bài thuốc đặc trị viêm xoang do tôi dày công nghiên cứu và ứng dụng thực tế thành công, cô bác anh chị có thể liên hệ trực tiếp với tôi qua các kênh sau:
Thông tin liên hệ:
- Đặt lịch thăm khám: https://bacsilephuong.com/lien-he
- Hotline: 0963835102
- Tư vấn qua Zalo: https://zalo.me/0963835102
Chúc cô bác anh chị luôn dồi dào sức khỏe, thân tâm an lạc!
TTƯT, Bác sĩ Lê Phương
