Cô bác anh chị thân mến,
Mỗi khi gió heo may tràn về hay những đợt không khí lạnh bắt đầu gõ cửa, tôi lại thấy xót xa khi chứng kiến nhiều cô bác anh chị phải khổ sở vì chứng viêm xoang. Căn bệnh này giống như một “vị khách không mời” nhưng lại quá đỗi dai dẳng. Cô bác hãy tưởng tượng, cơ thể chúng ta như một khu vườn, và hệ thống xoang mũi chính là những đường dẫn khí, giúp vạn vật hanh thông. Khi mùa lạnh tới, nếu “hàng rào” bảo vệ yếu đi, hơi lạnh sẽ xâm nhập khiến dòng khí tắc nghẽn, dịch nhầy ứ đọng như bùn lầy trong ao tù, gây ra những cơn đau nhức đầu, nghẹt mũi đến mất ăn mất ngủ. Theo Y học cổ truyền (YHCT), cái khổ của người viêm xoang không chỉ nằm ở cái mũi, mà gốc rễ là do chính khí bên trong suy giảm, khiến ngoại tà dễ bề xâm lấn.
Trong Đông y, chúng tôi gọi đây là tình trạng “Nội hư ngoại tà”. Nghĩa là bên trong các tạng phủ như Phế, Tỳ, Thận đã bị suy yếu, không còn đủ sức để sưởi ấm và bảo vệ cơ thể trước cái lạnh (hàn tà) và gió bụi (phong tà). Phế (phổi) vốn khai khiếu ra mũi, khi Phế khí không thông, niêm mạc xoang sẽ dễ bị viêm nhiễm, sưng tấy. Việc điều trị hay chăm sóc không đơn thuần là chỉ tìm cách cắt cơn đau tức thời, mà phải giống như cách ta chăm một cái cây: muốn lá xanh tươi thì gốc rễ phải vững, muốn mũi thông thoáng thì khí huyết phải đủ đầy và ấm áp. Chính vì vậy, tôi muốn chia sẻ với cô bác những mẹo nhỏ nhưng mang đậm tinh túy dưỡng sinh để giữ cho “cửa ngõ” cơ thể luôn bình yên qua mùa giá rét.
Giải mã căn nguyên viêm xoang nhạy cảm mùa lạnh theo Y học cổ truyền
Dưới góc nhìn của tôi, viêm xoang mùa lạnh thực chất là sự xung đột giữa “Chính khí” và “Tà khí”. Khi nhiệt độ hạ thấp, hàn tà (cái lạnh) kết hợp với thấp tà (độ ẩm) tấn công vào cơ thể qua đường mũi họng. Nếu tạng Phế của cô bác anh chị đang yếu, nó không thể phát tán được nhiệt, dẫn đến việc dịch mũi bị ngưng trệ, hóa thành đờm trọc gây tắc nghẽn các hốc xoang. Điều này cũng giống như dòng suối mùa đông, nếu nước không đủ mạnh và hơi ấm không đủ nhiều, nước sẽ đóng băng hoặc chảy chậm lại, rác rưởi cứ thế mà tích tụ gây ô nhiễm cả dòng chảy.
Các vị thuốc hay phương pháp dân gian tôi hướng dẫn dưới đây đều dựa trên nguyên lý “Ôn thông” – tức là dùng hơi ấm để làm thông suốt. Khi chúng ta đưa được hơi ấm vào vùng xoang, mạch máu sẽ giãn nở, khí huyết lưu thông, giúp “đẩy” các dịch nhầy ra ngoài một cách tự nhiên. Đồng thời, việc tác động vào các huyệt vị chính là cách chúng ta đánh thức năng lượng tự thân của cơ thể, giúp tạng phủ lấy lại sự cân bằng vốn có. Đừng quá lạm dụng các loại thuốc xịt co mạch tức thời, vì chúng chỉ làm “khô” bề mặt mà không giải quyết được cái “gốc” lạnh lẽo bên trong.
5 mẹo tại nhà giúp mũi thông thoáng, hết nhức nhối mùa lạnh
Để giúp cô bác anh chị vượt qua mùa lạnh này một cách nhẹ nhàng hơn, tôi xin hướng dẫn 5 cách thực hiện đơn giản, có thể làm ngay tại nhà nhưng mang lại hiệu quả rất bền vững:
1. Xông mũi bằng thảo dược “Ôn phế, tán hàn”
Xông hơi là cách nhanh nhất để đưa dược tính vào sâu trong các hốc xoang. Cô bác hãy chuẩn bị một ít lá bạc hà, sả, gừng hoặc vỏ bưởi. Đây đều là những vị thuốc có tính cay, ấm, chứa tinh dầu giúp sát khuẩn và làm loãng dịch nhầy.
- Cách làm: Đun sôi các thảo dược trên với nước. Dùng một chiếc khăn lớn trùm kín đầu và bát nước, hít thở sâu bằng mũi trong khoảng 10-15 phút.
- Lưu ý: Nên xông vào buổi tối trước khi đi ngủ hoặc buổi sáng sau khi thức dậy. Sau khi xông cần lau khô mặt và tránh ra gió ngay để không bị nhiễm lạnh ngược vào trong.
2. Day ấn bộ huyệt “Khai khiếu”
Trong YHCT, có những “nút thắt” năng lượng trên khuôn mặt mà khi tác động vào sẽ giúp mũi thông ngay lập tức. Đó là huyệt Nghinh Hương (nằm cạnh cánh mũi) và huyệt Ấn Đường (giữa hai lông mày).
- Cách làm: Dùng hai ngón tay trỏ day nhẹ vào huyệt Nghinh Hương trong 2 phút cho đến khi cảm thấy vùng mũi nóng lên. Tiếp theo, vuốt ngược từ sống mũi lên huyệt Ấn Đường.
- Tác dụng: Hành khí hoạt huyết, giảm sưng nề niêm mạc, giúp hơi thở nhịp nhàng hơn.
3. Sử dụng gừng tươi – “Vị thuốc của mùa đông”
Gừng có vị cay, tính ấm, đi vào kinh Phế và Tỳ. Cô bác có thể dùng gừng theo hai cách: uống trà gừng mật ong ấm vào buổi sáng để làm ấm từ bên trong, hoặc dùng gừng giã nát trộn với một chút rượu trắng để chườm nhẹ lên vùng xoang trán, xoang hàm.
4. Vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý ấm
Đừng dùng nước muối lạnh ngắt vào mùa đông. Hãy ngâm lọ nước muối vào bát nước ấm trước khi nhỏ hoặc rửa mũi. Nước muối ấm giúp làm sạch bụi bẩn, vi khuẩn và làm dịu niêm mạc đang bị kích ứng do không khí khô hanh.
5. Giữ ấm “Tam lộ” (Ba con đường huyết mạch)
Để xoang không tái phát, cô bác cần giữ ấm 3 vùng: Cổ, ngực và bàn chân. Gan bàn chân có huyệt Dũng Tuyền liên quan trực tiếp đến thận khí. Thận khỏe thì chính khí mạnh, từ đó sức đề kháng với cái lạnh của xoang cũng tốt hơn. Hãy ngâm chân bằng nước muối gừng ấm mỗi tối trước khi đi ngủ.
Lưu ý an toàn khi chăm sóc xoang tại nhà
Dù là các biện pháp tự nhiên, cô bác cũng cần thực hiện đúng cách để đảm bảo an toàn. Tuyệt đối không tự ý nhỏ các loại nước lá chưa qua xử lý hoặc nồng độ quá đậm đặc vào mũi vì dễ gây bỏng niêm mạc. Nếu thấy dịch mũi chuyển sang màu xanh, vàng đậm, kèm theo sốt cao hoặc đau nhức dữ dội lan lên đỉnh đầu, cô bác không nên tự điều trị tại nhà mà cần tìm đến các cơ sở chuyên khoa để được thăm khám kịp thời. Hãy nhớ rằng, mẹo dân gian là để hỗ trợ và phòng ngừa, còn khi bệnh đã bùng phát mạnh, chúng ta cần một phác đồ bài bản hơn.
Triết lý Y học cổ truyền trong điều trị tận gốc bệnh viêm xoang
Cô bác anh chị thân mến, trong suốt những năm tháng làm nghề, tôi luôn tâm niệm rằng: “Trị bệnh phải trị tận gốc”. Đối với viêm xoang, nếu chúng ta chỉ chú trọng vào việc làm khô dịch mũi hay giảm đau tức thời, thì cũng giống như việc chỉ hớt phần ngọn cỏ mà bỏ quên rễ sâu dưới đất. Khi gặp điều kiện thuận lợi như thời tiết lạnh hay sức khỏe suy giảm, bệnh chắc chắn sẽ quay trở lại, thậm chí nặng nề hơn. Phép trị của YHCT không chỉ là tiêu viêm, diệt khuẩn mà quan trọng nhất là phải Bổ khí, Kiện tỳ, Khu phong và Tán hàn. Chúng ta phải bồi bổ tạng Phế để tăng cường khả năng chống đỡ, kiện vận tạng Tỳ để ngăn chặn việc hình thành đờm ẩm, và bổ thận để dưỡng vững căn nguyên của cơ thể.
Cơ thể con người là một khối thống nhất, tạng nọ hỗ trợ tạng kia. Khi tạng phủ bình hòa, khí huyết lưu thông như dòng nước mát lành thì không có loại ngoại tà nào có thể xâm nhập gây bệnh. Tôi mong cô bác hãy lắng nghe cơ thể mình nhiều hơn, đừng đợi đến khi đau không chịu nổi mới đi tìm thầy tìm thuốc. Việc chủ động chăm sóc xoang bằng những thói quen tốt mỗi ngày chính là cách cô bác đang gìn giữ “vốn quý” nhất của đời người. Sự kiên trì và thấu hiểu đạo dưỡng sinh của Đông y sẽ giúp cô bác có được sự an yên, thoải mái trong từng hơi thở, bất kể mùa đông có khắc nghiệt đến nhường nào. Tôi luôn ở đây, sẵn lòng đồng hành cùng cô bác trên con đường tìm lại sự thông thoáng, nhẹ nhàng cho cánh mũi.
Nếu cô bác anh chị đang loay hoay với những cơn đau xoang dai dẳng hay muốn tìm hiểu sâu hơn về bài thuốc thảo dược được tôi nghiên cứu chuyên sâu, đừng ngần ngại kết nối với tôi. Tôi sẽ trực tiếp tư vấn dựa trên tình trạng cụ thể của từng người để có giải pháp tối ưu nhất.
Để được thăm khám trực tiếp hoặc tư vấn từ xa, cô bác có thể:
- Đặt lịch khám tại: https://bacsilephuong.com/lien-he
- Kết nối qua Zalo: 0963835102
- Gọi trực tiếp hotline: 0963835102
Chúc cô bác anh chị luôn mạnh khỏe, bình an!
TTƯT, Bác sĩ Lê Phương
