Cô bác anh chị thân mến, mỗi dịp Tết đến xuân về hay trong những bữa tiệc gia đình ấm cúng, mâm cơm luôn đầy ắp những món ngon như bánh chưng xanh, tôm hùm, cua biển. Thế nhưng, với nhiều người, niềm vui ẩm thực ấy lại trở thành nỗi ám ảnh khi cơn ngứa ngáy, nổi sẩn đỏ bám lấy ngay sau bữa ăn. Tôi thường ví cơ thể chúng ta như một cái cây, nếu rễ khỏe thì gió bão chẳng thể làm lay chuyển, nhưng khi cái gốc đã yếu, chỉ cần một làn gió nhẹ hay một chút thay đổi từ nguồn đất cũng khiến lá héo, cành rụng. Căn bệnh mề đay cũng vậy, nó không chỉ là chuyện ngứa ngoài da, mà là tiếng kêu cứu từ bên trong khi “hàng rào” bảo vệ cơ thể bị lung lay, khiến ngoại tà thừa cơ xâm nhập.
Trong quan niệm của Y học cổ truyền, sức khỏe là sự cân bằng tuyệt đối giữa âm và dương, giữa chính khí và tà khí. Khi chúng ta nạp vào cơ thể những món ăn quá bổ dưỡng nhưng lại mang tính “phong” hoặc “độc” như hải sản, hay những món khó tiêu như đồ nếp, chính là đang vô tình thử thách bộ máy vận hành của tạng phủ. Nếu tạng can, tạng tỳ không đủ sức chuyển hóa, độc tố sẽ tích tụ, uất kết dưới da mà thành ban sẩn. Đây chính là lúc chúng ta cần tĩnh lại để lắng nghe cơ thể, hiểu rõ căn nguyên để chăm sóc tận gốc, thay vì chỉ dùng thuốc bôi ngoài da như dùng vôi quét lên thân cây mục, chẳng mấy chốc mà mầm bệnh lại trỗi dậy.
Vì sao bánh chưng và hải sản lại là “khắc tinh” của người cơ địa dị ứng?
Dưới góc nhìn của tôi và các bậc tiền nhân, mỗi loại thực phẩm đều có tính và vị riêng. Hải sản (như tôm, cua, mực) đa phần có tính hàn, vị mặn, dễ sinh phong động huyết. Khi ăn quá nhiều, cơ thể không kịp đào thải sẽ tạo ra một luồng “phong nhiệt” ẩn nấp trong huyết mạch. Ngược lại, bánh chưng làm từ gạo nếp, mang tính ấm nhưng lại cực kỳ khó tiêu (trệ khí). Khi nếp được kết hợp với thịt mỡ, đỗ xanh sẽ tạo ra trạng thái “thấp nhiệt” – tức là vừa nóng vừa ẩm bên trong bụng. Sự kết hợp giữa phong từ hải sản và thấp từ đồ nếp giống như một dòng sông bị chặn đứng bởi bùn lầy, nước không thông thì sinh ra thối rữa, khí huyết không lưu thông thì phát ra da thịt thành những nốt mề đay đỏ rực, ngứa ngáy điên cuồng.
Tạng phủ đóng vai trò quan trọng nhất ở đây chính là Tỳ và Can. Tỳ chủ vận hóa thủy thấp, Can chủ sơ tiết độc tố. Khi cô bác ăn quá nhiều đồ béo, ngọt, cay nóng, Tỳ bị quá tải (thất vận) làm cho thấp trệ tích tụ. Can khi ấy phải làm việc quá sức để giải độc, khi “lực bất tòng tâm”, chất độc sẽ bốc lên bề mặt da. Do đó, mề đay thực chất là biểu hiện của một hệ thống thải độc từ bên trong đang bị đình trệ, chứ không đơn thuần là do da tiếp xúc với vật lạ.
Cách áp dụng thực tế để thưởng thức món ngon không lo ngứa ngáy
Để bảo vệ cơ thể trước sự tấn công của mề đay trong những bữa tiệc, cô bác anh chị cần tuân thủ quy tắc “phòng bệnh hơn chữa bệnh” thông qua việc tiết chế và sử dụng các vị thảo dược hỗ trợ. Tôi khuyên mọi người nên lưu ý những điểm sau:
- Liều lượng vừa đủ: Với hải sản, mỗi bữa chỉ nên ăn khoảng 100-150g. Với bánh chưng, chỉ nên ăn 1-2 miếng nhỏ và tuyệt đối tránh ăn vào buổi tối để tránh tích tụ thấp nhiệt.
- Thời điểm vàng: Nên ăn các món này vào bữa trưa, khi dương khí đang vượng, giúp cơ thể chuyển hóa thức ăn tốt hơn.
- Gia vị đi kèm: Đừng bao giờ quên gừng, sả, tía tô khi ăn hải sản. Gừng có tính ấm, vị cay, giúp tán hàn và giải độc cua cá cực kỳ hiệu quả.
Giải pháp thực tế: Mẹo hay xử lý tại nhà khi chớm nổi mề đay
Nếu chẳng may sau khi ăn, cô bác cảm thấy ngứa ngáy, nóng râm ran dưới da, hãy bình tĩnh thực hiện theo các bước hướng dẫn sau đây của tôi:
1. Uống nước trà gừng tía tô: Đây là bài thuốc “cấp cứu” dân dã nhưng vô cùng hiệu quả. Lấy một nắm lá tía tô tươi rửa sạch cùng vài lát gừng già, hãm với nước sôi trong 10 phút rồi uống nóng. Tía tô trong Đông y gọi là Tô diệp, có tác dụng giải độc hải sản và phát tán phong hàn rất tốt. Gừng giúp làm ấm tỳ vị, hỗ trợ tiêu hóa.
2. Xông hơi hoặc tắm nước lá: Cô bác có thể dùng lá khế chua hoặc lá đơn đỏ nấu nước tắm. Lá khế có vị chua, tính mát, chuyên dùng để thanh nhiệt, tiêu viêm, làm dịu cơn ngứa tức thì. Lưu ý không tắm nước quá nóng vì sẽ làm mạch máu giãn nở, khiến vết mề đay lan rộng hơn.
3. Ép nước rau má hoặc uống nước râu ngô: Đây là cách để hỗ trợ tạng Can và Thận đào thải độc tố nhanh hơn. Nước rau má có tính hàn, giúp thanh nhiệt lương huyết, rất phù hợp khi mề đay do nóng trong (thấp nhiệt).
Lưu ý an toàn quan trọng
Cô bác cần tuyệt đối ghi nhớ: Nếu mề đay kèm theo các triệu chứng như khó thở, sưng môi, đau bụng dữ dội hoặc tiêu chảy, đó là dấu hiệu của sốc phản vệ hoặc dị ứng nặng, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất. Ngoài ra, không nên tự ý sử dụng các loại thuốc bôi có chứa corticoid quá lâu mà không có chỉ định, vì chúng sẽ làm mỏng da và khiến bệnh dễ tái phát nặng hơn ở những lần sau.
Nguyên tắc điều trị mề đay tận gốc theo Y học cổ truyền
Muốn điều trị tận gốc căn bệnh mề đay hay tái phát khi ăn đồ lạ, chúng ta không thể chỉ nhìn vào những nốt sẩn trên da mà phải quay về củng cố cái “gốc” của cơ thể. Phép trị của Đông y luôn chú trọng vào việc “Phù chính khu tà”, nghĩa là nâng cao chính khí của cơ thể để đẩy lùi ngoại tà. Cụ thể, tôi thường tập trung vào việc kiện tỳ để tăng cường vận hóa, giúp cơ thể tiêu hóa đồ nếp, đồ mỡ tốt hơn, không sinh ra thấp nhiệt. Đồng thời, cần phải bổ huyết, dưỡng huyết vì “huyết hành phong tự diệt”, khi dòng máu trong cơ thể được thanh lọc, mát mẻ và lưu thông đều đặn thì các chứng phong ngứa tự khắc biến mất. Bên cạnh đó, việc giải độc can thận là yếu tố then chốt để dọn dẹp sạch sẽ những cặn bã tích tụ lâu ngày, giúp hệ thống phòng vệ của cơ thể trở nên kiên cố hơn.
Cô bác anh chị ạ, cơ thể chúng ta là một tiểu vũ trụ vô cùng tinh vi. Đừng để đến khi bệnh khởi phát rầm rộ mới tìm cách cứu vãn. Việc chăm sóc tạng phủ từ lúc còn sớm, giữ cho tâm thái bình an và ăn uống có điều độ chính là phương thuốc quý giá nhất. Tạng can được dưỡng, tạng tỳ được an thì dù có ăn chút hải sản hay bánh chưng cũng chẳng sợ mề đay quấy nhiễu. Tôi luôn tâm niệm rằng, người thầy thuốc giỏi nhất chính là bản thân mỗi người khi biết lắng nghe và trân trọng sức khỏe của mình. Hy vọng những chia sẻ mộc mạc này sẽ giúp cô bác có những bữa cơm ngon miệng và bình an.
Nếu cô bác anh chị vẫn đang trăn trở vì chứng mề đay tái đi tái lại nhiều năm không khỏi, hãy để tôi đồng hành cùng mọi người. Các bài thuốc thảo dược mà tôi cùng các cộng sự tại Nhất Nam Y Viện nghiên cứu dựa trên tinh hoa y học cung đình không chỉ giúp cắt cơn ngứa mà còn tập trung phục hồi tạng phủ, ngăn ngừa bệnh quay trở lại.
Cô bác có thể liên hệ trực tiếp với tôi để được tư vấn kỹ hơn về tình trạng sức khỏe của mình:
Thông tin liên hệ:
- Đặt lịch thăm khám trực tiếp: https://bacsilephuong.com/lien-he
- Hotline/Zalo: 0963835102
- Nhắn tin qua Zalo: https://zalo.me/0963835102
Thân ái, TTƯT, Bác sĩ Lê Phương
