Cô bác anh chị thân mến, trong cuộc sống thường nhật, có những hành động tưởng chừng như bản năng, là cách chúng ta tìm kiếm sự dễ chịu tức thời, nhưng lại vô tình gieo mầm cho những nỗi đau dai dẳng về sau. Hãy tưởng tượng cơ thể chúng ta như một khu vườn xanh mát, nơi dòng máu và khí lực tuôn chảy như những mạch nước ngầm nuôi dưỡng cỏ cây. Khi mề đay kéo đến, nó giống như một trận hạn hán hay một luồng gió độc thổi qua, khiến làn da nổi lên những nốt sần đỏ, ngứa ngáy điên cuồng. Và lúc đó, phản xạ tự nhiên của chúng ta là gãi. Thế nhưng, cô bác có biết chăng, việc gãi ngứa cũng giống như việc ta dùng chiếc cào sắt xới tung mảnh đất đang khô cằn, chỉ làm cho rễ cây thêm đứt gãy, khiến vết thương sâu hơn và làm cho “tà khí” có cơ hội xâm nhập sâu vào bên trong tạng phủ.
Nỗi đau của người bệnh mề đay không chỉ nằm ở cái ngứa hành hạ đêm ngày, mất ăn mất ngủ, mà còn là sự bất lực khi càng gãi lại càng ngứa, càng bôi thuốc lại càng tái phát. Theo quan niệm của Y học cổ truyền (YHCT), cơ thể con người là một khối thống nhất, “trong ấm thì ngoài êm”. Khi da dẻ biểu hiện ra những nốt sẩn ngứa, đó không đơn thuần là bệnh ngoài da, mà là tiếng kêu cứu của các tạng phủ từ bên trong, là sự mất cân bằng giữa chính khí và tà khí. Nếu chúng ta chỉ loay hoay xử lý phần ngọn bằng cách gãi cho thỏa thê hay lạm dụng các loại thuốc bôi làm dịu tạm thời, chúng ta đang vô tình cắt đứt sợi dây liên kết với “cội rễ” của sức khỏe, khiến bệnh tình chuyển sang thể mãn tính, dai dẳng khó dời.
Gãi ngứa dưới góc nhìn Y học cổ truyền: Tại sao càng gãi càng nguy?
Trong Đông y, mề đay thường được gọi là “Tầm ma chẩn” hoặc “Phong chẩn khối”. Nguyên nhân sâu xa thường do hai yếu tố chính: ngoại tà (gió độc, hơi lạnh, nhiệt độc từ môi trường) và nội nhân (tạng phủ suy yếu, đặc biệt là Gan và Thận). Khi cô bác dùng tay gãi, dưới góc nhìn chuyên môn, hành động này đang vô tình kích động “phong” (gió). Cô bác hãy nhớ câu “Phong hay di động”, khi ta gãi, ta tạo ra nhiệt năng và sự ma sát, khiến cho nhiệt độc phát tán rộng hơn, làm các vết sẩn lan ra khắp cơ thể nhanh chóng như lửa gặp gió.
Bên cạnh đó, việc gãi làm tổn thương lớp biểu bì, tức là làm hỏng hàng rào “vệ khí” bảo vệ cơ thể. Vệ khí giống như lớp áo giáp, khi áo giáp thủng, phong hàn và thấp nhiệt dễ dàng xâm nhập sâu vào tạng Can (Gan) và tạng Tỳ (Tiêu hóa). Can chủ về tàng huyết, khi Can bị nhiệt độc xâm phạm, huyết sẽ bị nhiệt (huyết nhiệt), từ đó sinh phong, gây ngứa ngáy dữ dội hơn. Đồng thời, Tỳ vị suy yếu không vận hóa được thủy thấp, khiến độc tố tích tụ dưới da, tạo thành những quầng đỏ, sưng nề. Việc gãi mạnh còn làm tổn thương huyết lạc, gây ra tình trạng huyết ứ, khiến vết mề đay thâm đen, chai cứng và cực kỳ khó điều trị về sau.
Cách xử lý khi cơn ngứa kéo đến và bài thuốc hỗ trợ tại nhà
Thay vì dùng đôi tay “cào xới” làn da, cô bác hãy thử áp dụng những phương pháp ôn hòa hơn để xoa dịu cơn ngứa mà không làm tổn hại đến khí huyết. Tôi thường khuyên người bệnh của mình sử dụng các loại thảo dược có tính “Thanh nhiệt, khu phong, lương huyết” để vỗ về làn da từ bên ngoài, đồng thời giữ cho tâm thế bình tĩnh để khí huyết điều hòa.
- Chườm nóng bằng lá kinh giới: Kinh giới có vị cay, tính ấm, vào kinh Can và Phế, có tác dụng khu phong, chỉ ngứa rất tốt. Cô bác lấy một nắm lá kinh giới tươi, sao nóng trên chảo với một chút muối hạt, sau đó bọc vào khăn vải sạch và chườm nhẹ nhàng lên vùng da bị ngứa. Hơi ấm và tinh dầu kinh giới sẽ giúp tán hàn, đuổi phong rất hiệu quả.
- Nước tắm từ lá khế chua: Lá khế có tính chất thanh nhiệt, giải độc. Việc đun nước lá khế để tắm hoặc lau người giúp làm dịu các nốt sẩn đỏ mà không gây kích ứng da.
- Uống nước rễ cỏ tranh và cam thảo đất: Đây là cách giải độc từ bên trong đơn giản nhất. Rễ cỏ tranh giúp lợi tiểu, thanh hỏa; cam thảo đất giúp điều hòa tạng phủ, giúp cơ thể đào thải độc tố ra ngoài qua đường bài tiết thay vì phát tiết qua da.
Cô bác cần lưu ý, khi áp dụng các bài thuốc dân gian này, phải đảm bảo dược liệu sạch, không có hóa chất. Tuyệt đối không gãi chảy máu trước khi áp dụng vì có thể dẫn đến nhiễm trùng (hỏa độc xâm nhập). Ngoài ra, hãy giữ ấm cơ thể nếu mề đay do lạnh (phong hàn) hoặc giữ thoáng mát nếu mề đay do nóng (phong nhiệt). Việc ăn uống cũng cần kiêng khem các món mang tính “phát vật” như tôm, cua, thịt bò, gà và các chất kích thích để tránh làm hỏa tận thêm dầu.
Giải pháp điều trị mề đay tận gốc: Gốc vững thì cây mới bền
Để chữa dứt điểm mề đay, Y học cổ truyền không bao giờ chỉ nhìn vào nốt ngứa trên da. Phép trị đúng đắn phải là “Phù chính khu tà” – nghĩa là vừa phải bồi bổ chính khí bên trong, vừa phải đẩy đuổi tà khí ra ngoài. Muốn trị tận gốc mề đay kéo dài do thói quen gãi sai cách và cơ địa nhạy cảm, chúng ta phải tập trung vào việc kiện tỳ, bổ can thận và điều hòa khí huyết. Khi tạng phủ khỏe mạnh, khả năng thải độc của cơ thể tốt, thì dù gió độc có thổi qua, làn da vẫn giữ được sự bình yên.
Bài thuốc mà tôi dày công nghiên cứu trong nhiều năm qua luôn tuân thủ nghiêm ngặt nguyên lý này. Chúng tôi sử dụng các vị thuốc quý như Bồ công anh, Kim ngân hoa để thanh nhiệt, giải độc (khu tà); kết hợp với các vị như Đương quy, Xuyên khung để bổ huyết, hoạt huyết; và không thể thiếu các vị thuốc mang tính “cố bản” như Hoàng kỳ, Nhân sâm để nâng cao sức đề kháng. Khi khí huyết lưu thông, tạng Can được sơ tiết, tạng Thận được củng cố, chất độc tích tụ lâu ngày sẽ bị triệt tiêu hoàn loại, từ đó mề đay sẽ tự rút lui mà không cần đến những tác động thô bạo lên bề mặt da. Đây chính là cách chúng ta nuôi dưỡng “gốc rễ” để có được một cơ thể khỏe mạnh trường tồn, thay vì chỉ mải mê tỉa tót những chiếc lá vàng vọt bên ngoài.
Cô bác anh chị thân mến, hành trình đi tìm lại sự bình yên cho làn da và sức khỏe đòi hỏi sự kiên trì và thấu hiểu. Đừng để những thói quen tức thời làm hại đến bản nguyên của mình. Việc lạm dụng gãi hay dùng thuốc bừa bãi chỉ làm cho tình trạng mề đay thêm trầm trọng, giống như việc ta cố vớt bèo trên mặt ao mà không chịu xử lý nguồn nước ô nhiễm bên dưới. Hãy lắng nghe cơ thể mình, chăm sóc từ cái gốc của tạng phủ, đó mới là minh triết trong y học. Tôi luôn mong muốn được đồng hành cùng cô bác anh chị, đem những tinh hoa của dược liệu dân tộc để giúp mọi người thoát khỏi nỗi lo mề đay, mẩn ngứa một cách an toàn và bền vững nhất.
Nếu cô bác anh chị đang gặp phải tình trạng mề đay tái đi tái lại, ngứa ngáy kéo dài không khỏi, đừng ngần ngại chia sẻ với tôi. Với kinh nghiệm nhiều năm trong nghề và lòng tâm huyết với y học cổ truyền, tôi sẽ tư vấn và đưa ra liệu trình phù hợp nhất với cơ địa của từng người. Cô bác có thể liên hệ trực tiếp hoặc đến thăm khám để chúng ta cùng tìm ra căn nguyên và cách hóa giải triệt để nhất.
Thông tin liên hệ tư vấn và đặt lịch thăm khám:
Cô bác anh chị có thể kết nối với tôi qua các kênh sau:
- Đặt lịch thăm khám trực tiếp: https://bacsilephuong.com/lien-he
- Hotline hỗ trợ 24/7: 0963835102
- Nhắn tin qua Zalo để được tư vấn nhanh: https://zalo.me/0963835102
Chúc cô bác anh chị luôn dồi dào sức khỏe, thân tâm an lạc!
Thân ái, TTƯT, Bác sĩ Lê Phương
