Cô bác anh chị thân mến,
Có lẽ nhiều người trong chúng ta đã từng rơi vào cảnh “trên thì mũi tắc nghẽn, dưới thì bụng đầy trướng”, vừa ngạt mũi, đau xoang lại thêm trào ngược dạ dày hành hạ. Nghe qua tưởng chừng hai chuyện chẳng liên quan, nhưng thực tế, trong y học cổ truyền cũng như hiện đại, mối liên hệ giữa trào ngược dạ dày và viêm xoang lại vô cùng chặt chẽ.
Hôm nay, tôi sẽ cùng cô bác anh chị tìm hiểu rõ về vấn đề trào ngược dạ dày gây viêm xoang dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, từ đó có cách xử lý đúng, trị từ gốc rễ để không còn sống chung với hai chứng bệnh dai dẳng này nữa.
Cô bác anh chị thấy đó, cơ thể ta giống như một dòng sông – nếu đầu nguồn không trong, thì hạ lưu chắc chắn sẽ vẩn đục. Dạ dày cũng là “đầu nguồn” của khí huyết – nơi tiếp nhận và tiêu hóa thức ăn, chuyển hóa thành tinh hoa nuôi dưỡng tạng phủ. Khi dạ dày trào ngược, không chỉ gây nóng rát, ợ hơi, đầy bụng mà còn ảnh hưởng đến các cơ quan vùng đầu mặt – trong đó có mũi xoang.
Vì sao trào ngược dạ dày lại dẫn đến viêm xoang?
Theo Y học hiện đại, khi axit dạ dày trào lên thực quản, rồi len lỏi lên vùng họng, mũi, nó có thể kích thích niêm mạc vùng mũi xoang, gây viêm nhiễm kéo dài. Nhất là vào ban đêm, nằm ngủ, dịch trào lên càng dễ tấn công mũi họng, khiến sáng dậy nghẹt mũi, ho khan, đờm vướng cổ. Đó chính là “gốc ở dưới mà ngọn phát ra trên”.
Dưới góc nhìn Đông y, cả hai bệnh này đều có căn nguyên từ Tỳ vị hư hàn, khí nghịch mà sinh đàm. Tỳ là gốc sinh hóa khí huyết, Tỳ hư thì không vận hóa được thủy thấp, thấp tích lại hóa đàm. Vị khí nghịch thì gây ợ hơi, đầy tức ngực. Đàm trọc bốc lên thì bít tắc các khiếu trên, gây nghẹt mũi, đau đầu, sổ mũi – chính là biểu hiện của viêm xoang.
Vậy trị như thế nào để dứt gốc?
Nguyên tắc trị liệu trong Đông y:
📌 Kiện tỳ, giáng nghịch, hóa đàm, thông khiếu – nghĩa là:
- Bồi bổ Tỳ vị để giúp tiêu hóa tốt.
- Hành khí để làm giáng vị khí, ngăn không cho khí nghịch bốc lên.
- Hóa đàm để tiêu trừ những chất nhớt gây bít tắc xoang.
- Thông mũi họng để tống tà khí ra ngoài.
Một số vị thuốc và cách dùng tại nhà:
🌿 Bán hạ chế – vị cay, tính ấm, giáng nghịch, hóa đàm rất tốt.
🌿 Trần bì – vỏ quýt phơi khô, kiện tỳ, hành khí.
🌿 Phục linh – vị ngọt nhạt, tính bình, kiện tỳ lợi thấp.
🌿 Cam thảo – điều hòa các vị thuốc, ích khí.
Cách dùng:
- Dùng mỗi vị 8-12g, sắc với 500ml nước, còn 200ml, chia 2 lần uống trong ngày.
- Nên uống trước ăn 30 phút, uống khi còn ấm. Duy trì 10-15 ngày sẽ cảm nhận được thay đổi.
Ngoài ra có thể xông mũi bằng thảo dược:
-
Nấu nước với lá bạc hà, tía tô, hương nhu, bạch đàn… xông vùng mũi 10 phút mỗi tối để giúp mũi thông thoáng, giảm viêm.
Bấm huyệt hỗ trợ:
Cô bác anh chị có thể tự bấm 1 số huyệt sau:
📍 Nội quan – giúp giáng nghịch, trị trào ngược.
📍 Túc tam lý – kiện tỳ vị, tăng tiêu hóa.
📍 Thái xung – điều khí, trừ ứ, hóa đàm.
📍 Nghênh hương, Toản trúc, Ấn đường – các huyệt vùng mặt giúp thông mũi, giảm viêm xoang.
Dùng đầu ngón tay day bấm mỗi huyệt khoảng 1-2 phút, thực hiện ngày 2 lần.
Cô bác anh chị thân mến,
Để trị tận gốc bệnh, không thể chỉ nhìn vào triệu chứng. Phải “dưỡng từ gốc”, “sửa lại nguồn”, tức là khôi phục chức năng Tỳ vị, hành khí, hóa đàm thì mới mong mũi xoang được thông, tiêu hóa được êm, không còn cảnh “trên dưới rối loạn”.
Trong Đông y, mỗi tạng phủ đều liên hệ với nhau như rễ cây nối liền cành lá. Khi ta biết chăm sóc bộ rễ – chính là Tỳ vị, thì lá cành mới tươi tốt – cũng chính là hệ hô hấp, mũi xoang của ta. Đừng đợi đến khi bệnh đã nặng mới lo chạy chữa, mà hãy chủ động chăm sóc mỗi ngày.
Nếu cô bác anh chị đang khổ sở vì trào ngược kèm viêm xoang, hãy thử áp dụng các biện pháp trên. Hoặc tham khảo thêm các bài thuốc cổ phương tôi đã nghiên cứu và gia giảm phù hợp từng thể bệnh – có thể giúp cải thiện tận gốc tình trạng.
Chúc cô bác anh chị luôn an khang, dạ yên – mũi thông, bụng êm!
Thân ái,
TTƯT, Bác sĩ Lê Phương
Cô bác anh chị đang băn khoăn về tình trạng sức khỏe của mình? Hãy điền form bên dưới, bác sĩ Phương sẽ lắng nghe và tư vấn tận tình nhất 
