Cô bác anh chị thân mến,
Trong vườn thuốc Nam mênh mông của dân tộc, có những vị thuốc âm thầm như dòng nước dưới khe đá, không ồn ào mà mang theo nguồn sinh lực quý báu. Củ bách hợp là một trong những vị như thế. Nhỏ bé, dịu dàng, nhưng lại có khả năng nuôi dưỡng âm khí, làm dịu thần trí, hóa giải những bất an trong cơ thể người. Trong thời buổi đời sống ngày càng gấp gáp, giấc ngủ chập chờn, tinh thần hoảng hốt, thì củ bách hợp lại như một khúc ru trên cánh đồng y học cổ truyền, nhẹ nhàng đưa tâm trí trở về trạng thái quân bình.
Giải thích dưới góc nhìn Y học cổ truyền
Vị, tính và công năng của củ bách hợp
Trong y học cổ truyền, bách hợp có vị ngọt, hơi đắng, tính mát. Thuộc vào các kinh Tâm và Phế. Vị ngọt mát giúp dưỡng âm, thanh nhiệt; hơi đắng giúp tiêu phiền, chỉ khái (giảm ho).
Công năng chính:
- Dưỡng âm, nhuận phế: Giúp làm dịu khô nóng trong phế, hỗ trợ điều trị ho khan, ho có đờm ít, do phế âm hư.
- Thanh tâm, an thần: Rất tốt với những người lo âu, mất ngủ, thần trí không yên.
- Giải độc, tiêu viêm: Hỗ trợ điều trị các chứng mụn nhọt, viêm loét nhẹ trên da.
Ứng dụng thực tế và cách dùng củ bách hợp
Liều lượng và cách sử dụng
Cô bác anh chị có thể dùng bách hợp tươi hoặc khô trong các bài thuốc hoặc món ăn dưỡng sinh.
- Dạng khô: Dùng 10–20g mỗi ngày, sắc uống hoặc nấu cháo.
- Dạng tươi: 30–60g nấu ăn hoặc hầm canh.
Một số cách dùng phổ biến
- Cháo bách hợp dưỡng tâm an thần: Bách hợp 15g, hạt sen 15g, gạo tẻ 100g. Nấu cháo ăn buổi tối giúp ngủ ngon, tinh thần thư thái.
- Canh bách hợp hầm táo đỏ: Bách hợp 20g, táo đỏ 10 quả, chút đường phèn. Hầm lấy nước uống như trà, rất tốt cho người hay mệt mỏi, mất ngủ, tim hồi hộp.
- Bách hợp chưng mật ong: Bách hợp 30g, chưng cách thủy với mật ong 15ml, dùng trong các trường hợp ho khan, viêm họng do phế âm hư.
Lưu ý khi sử dụng
- Người tỳ vị hư yếu, hay tiêu chảy nên hạn chế dùng.
- Không nên kết hợp với các thuốc có tính hàn mạnh khi đang cảm lạnh, tỳ hư hàn tiết.
- Phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi dùng.
Phối hợp củ bách hợp trong bài thuốc cổ phương
Bách hợp thường được phối trong các bài như:
- Bách hợp cố kim thang: Bách hợp phối với Sinh địa, Huyền sâm, Mạch môn – dùng trong các chứng phế âm hư, ho kéo dài, mất ngủ lâu ngày.
- Bách hợp tri mẫu thang: Dùng cho trường hợp âm hư, phiền nhiệt, người hay nóng trong, táo bón, lưỡi đỏ ít rêu.
Những bài thuốc này không chỉ chữa bệnh mà còn bồi bổ khí huyết, cân bằng âm dương, đặc biệt hiệu quả cho những người cao tuổi, người thể trạng suy nhược sau ốm lâu ngày.
“Thuốc bổ không chỉ để khoẻ – mà là để phục hồi nguyên khí, nuôi dưỡng căn nguyên. Muốn chữa thân thì phải dưỡng tâm, dưỡng khí.”
Nguyên lý YHCT: Dưỡng âm, thanh tâm, an thần
Trong Đông y, trị bệnh không đơn thuần là dập tắt triệu chứng. Mà là hành trình dài phục hồi cái gốc – dưỡng khí, điều huyết, an thần, kiện tỳ, bổ âm. Với người bị mất ngủ kéo dài, lo âu, hay nóng giận, đó là biểu hiện của âm hư nội nhiệt – gốc rễ nằm ở Tâm âm, Thận âm suy yếu. Bách hợp có công năng nuôi dưỡng âm huyết, từ đó điều hoà thần trí, làm dịu tâm hỏa.
Muốn trị mất ngủ tận gốc, Đông y thường kết hợp bách hợp với các vị:
- Toan táo nhân – dưỡng tâm, an thần.
- Viễn chí – khai khiếu, định thần.
- Mạch môn, Sinh địa – tư âm, thanh nhiệt.
Người bệnh cần kiên trì dùng thuốc, kết hợp điều dưỡng tâm trí, ăn uống thanh đạm, tránh thức khuya, lo âu nhiều để phục hồi dần khí âm, đưa cơ thể về thế quân bình.
“Bệnh phát từ tâm, trị từ khí. Tâm yên thì thân mới lành. Muốn sống thọ sống khoẻ, trước hết phải biết giữ cho lòng thanh, tâm an.”
Kêu gọi hành động
Cô bác anh chị thân mến,
Củ bách hợp tuy nhỏ bé nhưng nếu biết dùng đúng cách sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy trong việc chăm sóc giấc ngủ, nuôi dưỡng tâm thần. Nhưng để dùng cho đúng thể bệnh, phối hợp phù hợp với cơ địa từng người thì cần phải có sự hướng dẫn bài bản từ thầy thuốc YHCT.
Vậy nên, nếu cô bác anh chị đang gặp các vấn đề như: mất ngủ, ho kéo dài, mệt mỏi do suy nhược, hãy để tôi hỗ trợ. Đừng ngần ngại, hãy đặt lịch khám hoặc nhắn tin, gọi ngay tới hotline để được tư vấn và kê đơn theo đúng thể trạng.
- Gọi ngay: 0963835102
- Nhắn tin tư vấn: Zalo Bác sĩ Lê Phương
- Đặt lịch online: Tại đây
Tôi luôn sẵn lòng lắng nghe – vì sức khỏe của cô bác là tâm nguyện cả đời của người làm nghề thuốc như tôi.
TTƯT, Bác sĩ Lê Phương
