Cô bác anh chị thân mến,
Trong vườn thuốc dân gian của người Việt, bột sắn dây luôn giữ một vị trí đặc biệt. Nó như dòng nước mát lành giữa trưa hè oi ả, giúp thanh nhiệt, giải độc, làm dịu bao phiền toái trong cơ thể. Tuy nhiên, với những ai đang mang trong mình nỗi lo về bệnh lý tuyến giáp – một căn bệnh tuy âm thầm nhưng ảnh hưởng sâu sắc đến sức khoẻ và cuộc sống – thì câu hỏi đặt ra là: bị tuyến giáp có uống bột sắn dây được không? Câu hỏi ấy, tưởng như đơn giản, lại cần một cái nhìn sâu sắc, vừa y học hiện đại, vừa thấm nhuần tinh thần y học cổ truyền.
Tuyến giáp và vai trò trong hệ tạng phủ theo Y học cổ truyền
Trong Y học cổ truyền, tuyến giáp không được gọi đích danh như trong Tây y, nhưng các biểu hiện bệnh lý tuyến giáp thường được quy vào phạm vi các chứng như “nhũ ung”, “anh lựu”, “cổ trướng”, “nhũ trướng”, “nội nhiệt” hay các bệnh do “đàm kết” mà sinh ra. Căn nguyên bệnh được quy về sự mất cân bằng âm dương, đàm thấp tích tụ, khí huyết không lưu thông, hoặc do Can – Tỳ – Thận hư suy.
Tuyến giáp là nơi hội tụ của nhiều tạng phủ: Can chủ sơ tiết, Tỳ chủ vận hoá, Thận tàng tinh – nắm giữ tiên thiên. Khi các tạng này mất điều hoà, hư tổn lâu ngày, đàm hoả tụ lại mà sinh bệnh. Bởi vậy, nguyên tắc trị liệu là: hoà âm dương, kiện Tỳ, bổ Thận, sơ Can, hoá đàm, thanh nhiệt, tiêu kết.
Bột sắn dây dưới góc nhìn y học cổ truyền
Vị thuốc dân dã nhưng quý giá
Sắn dây (cát căn) là vị thuốc quen thuộc trong Đông y. Có vị ngọt, tính mát, quy vào kinh Tỳ – Vị – Phế. Tác dụng chủ yếu là: thanh nhiệt, sinh tân, giải cơ, chỉ khát, giải độc, tiêu viêm.
Bột sắn dây thường dùng để:
- Giải cảm nắng, cảm nóng
- Làm mát gan, tiêu độc rượu
- Giảm nhiệt miệng, táo bón nhiệt
- Giúp tiêu hoá, giảm đau bụng, tiêu chảy nhẹ
Người bị tuyến giáp có uống bột sắn dây được không?
Tuyến giáp có nhiều thể bệnh: cường giáp, suy giáp, bướu giáp nhân lành tính, viêm giáp… Mỗi thể lại có tính chất hàn – nhiệt khác nhau. Vì vậy, câu trả lời không thể chung chung.
Phân tích từng thể bệnh tuyến giáp và khả năng dùng bột sắn dây
1. Cường giáp (theo Đông y thường thuộc thể âm hư hoả vượng, can uất đàm nhiệt)
Người cường giáp thường có biểu hiện nóng nảy, hồi hộp, ra mồ hôi nhiều, hay khát nước, dễ táo bón, mất ngủ. Trong trường hợp này, bột sắn dây là lựa chọn phù hợp vì có tính mát, giúp thanh nhiệt, chỉ khát, hỗ trợ điều hoà tạng phủ. Tuy nhiên, chỉ nên dùng lượng vừa phải, khoảng 10-15g/ngày, pha loãng với nước mát, uống sau ăn 30 phút.
2. Suy giáp (thường thuộc thể tỳ thận dương hư, đàm thấp nội kết)
Người suy giáp hay mệt mỏi, lạnh tay chân, lưỡi nhợt, sắc mặt trắng bệch, đại tiện lỏng. Trường hợp này, không nên dùng bột sắn dây thường xuyên, vì sắn dây có tính mát dễ làm hàn khí nặng thêm, tổn thương tỳ dương và thận dương. Nếu muốn dùng, nên pha với gừng hoặc dùng sau bữa ăn ấm nóng để trung hoà tính hàn, không uống vào sáng sớm hoặc tối muộn.
3. Bướu cổ lành tính, đàm kết ở cổ (theo YHCT là do đàm thấp tích tụ, khí huyết ứ trệ)
Với thể này, nếu người bệnh có biểu hiện nhiệt, táo bón, đầy trướng, thì có thể dùng bột sắn dây hỗ trợ hoá đàm, thanh nhiệt. Tuy nhiên, nếu người có cơ địa hàn, ăn uống kém, lạnh bụng thì nên tránh dùng.
Cách dùng bột sắn dây đúng cách cho người có bệnh tuyến giáp
- Liều dùng: 10-15g/ngày, không nên quá 20g để tránh lạnh bụng.
- Cách pha: Hoà tan với nước ấm, có thể pha thêm gừng hoặc mật ong nếu cơ địa hàn.
- Thời điểm: Nên dùng sau bữa ăn, tránh dùng lúc đói hoặc khi vừa ngủ dậy.
- Không dùng khi đang uống thuốc Tây tuyến giáp, nên cách ít nhất 2 giờ.
Lưu ý đặc biệt khi dùng bột sắn dây với người tuyến giáp
- Không dùng với người huyết áp thấp hoặc đang cảm lạnh.
- Tránh dùng bột sống, nên pha chín hoặc đun sôi nếu bụng yếu.
- Người đang điều trị bằng thuốc tuyến giáp hoặc xạ trị, hóa trị cần hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi dùng.
Y học cổ truyền: Muốn trị tuyến giáp tận gốc, cần phép trị từ bên trong
Trong Đông y, bệnh tuyến giáp không chỉ nằm ở cái u, cái bướu nơi cổ. Đó chỉ là ngọn. Gốc rễ của bệnh thường là do khí huyết không điều hoà, đàm hoả uất kết, tiên thiên bất túc, hoặc do lo nghĩ, stress làm Can khí uất kết, Tỳ hư không vận hoá được. Vì thế, trị bệnh tuyến giáp hiệu quả không phải chỉ uống vài ba loại lá mát, hay bột sắn dây cho dễ chịu, mà phải kết hợp các pháp “bổ khí huyết – kiện Tỳ – ích Thận – sơ Can – hóa đàm – tiêu kết”. Có vậy mới mong trị từ gốc, ngăn tái phát.
Đó là con đường bền vững – như chăm một gốc cây khô, không chỉ tưới ngọn mà phải thấm tận rễ, nuôi dưỡng đất đai màu mỡ thì cây mới xanh tươi trở lại. Bột sắn dây chỉ là một phương tiện hỗ trợ, còn bài thuốc – phép trị đúng mới là then chốt.
Lời nhắn gửi từ tôi – một người thầy thuốc Y học cổ truyền
Cô bác anh chị thân mến, tuyến giáp là một căn bệnh phức tạp, mỗi người mỗi khác. Dù là chọn một chén nước bột sắn dây, hay một bài thuốc cổ truyền, đều cần hiểu rõ cơ địa, thể bệnh, lắng nghe thân thể mình. Đừng để đến khi u to, biến chứng nặng mới chữa. Hãy chủ động chăm sóc từ sớm, đó là cách sống thuận tự nhiên, gìn giữ sức khoẻ lâu bền.
Nếu cô bác anh chị đang lo lắng về bệnh tuyến giáp, bối rối chưa biết nên dùng gì, xin đừng ngần ngại:
- Đặt lịch thăm khám để được tôi tư vấn cụ thể: https://bacsilephuong.com/lien-he
- Gọi hotline: 0963835102
- Hoặc nhắn tin Zalo: https://zalo.me/0963835102
Tôi sẽ đồng hành cùng cô bác anh chị trên hành trình chăm sóc sức khoẻ bằng tinh thần y học cổ truyền.
TTƯT, Bác sĩ Lê Phương
Cô bác anh chị đang băn khoăn về tình trạng sức khỏe của mình? Hãy gửi câu hỏi bên dưới, bác sĩ Phương sẽ lắng nghe và tư vấn tận tình nhất 
