Cô bác anh chị thân mến,
Trong kho tàng cây cỏ quanh ta, có những vị thuốc bình dị nhưng lại ẩn chứa sức mạnh lớn lao. Một trong số đó chính là bột sắn dây – món quà tinh túy từ thiên nhiên, không chỉ là thức uống giải nhiệt mà còn là một phương thuốc quý trong y học cổ truyền.
Cuộc sống hiện đại khiến nhiều người quay cuồng với căng thẳng, ăn uống thất thường, tiêu hóa kém. Những triệu chứng như nóng trong, táo bón, nổi mụn, đau đầu… ngày càng phổ biến. Nhưng thay vì tìm đến thuốc tây để “dập lửa”, sao ta không thử quay về với phương pháp dân gian, tựa như cách con suối nhỏ âm thầm tưới mát đất khô cằn? Sắn dây chính là dòng nước lành đó.
Giá trị y học cổ truyền của sắn dây
Vị thuốc từ thiên nhiên
Sắn dây, tên thuốc là cát căn, được xếp vào nhóm thuốc thanh nhiệt, giải độc, sinh tân chỉ khát trong y học cổ truyền. Theo sách cổ, cát căn có vị ngọt, tính mát, quy kinh Tỳ, Vị. Công năng chủ trị: thanh nhiệt giải biểu, sinh tân chỉ khát, thăng dương chỉ tả.
Ví như cây lúa cần nước để nuôi thân, thì Tỳ Vị cũng cần mát lành để sinh hóa, chuyển vận. Cát căn làm mát tỳ vị, điều hòa khí huyết, lại thêm sinh tân, chống mất nước – rất phù hợp trong những trường hợp say nắng, nhiệt miệng, tiêu chảy do thấp nhiệt.
Chống say nắng, hỗ trợ tiêu hóa, làm đẹp da
Từ lâu dân gian đã biết dùng nước sắn dây để chữa người bị sốt, miệng khô khát, táo bón, thậm chí hỗ trợ giải rượu. Trong Đông y, đây là phép “thanh nhiệt sinh tân”, giúp làm mát từ bên trong, đồng thời nuôi dưỡng dịch vị để cơ thể phục hồi.
Người phụ nữ có làn da sạm, nổi mụn do nhiệt – đó là dấu hiệu cơ thể mất cân bằng âm dương, hỏa khí bốc lên. Dùng bột sắn dây đúng cách sẽ giúp điều hòa can tỳ, thanh nhiệt huyết – từ đó làn da được cải thiện dần theo thời gian.
Cách làm bột sắn dây nguyên chất tại nhà
Chuẩn bị nguyên liệu
- Khoảng 10kg củ sắn dây tươi
- Nước sạch (nước giếng hoặc nước máy để lắng)
- Dụng cụ: dao cạo, máy xay hoặc cối giã, khăn vải, thau, nia, rây lọc
Các bước thực hiện
- Rửa sạch và cạo vỏ: Củ sắn dây sau khi mua về cần được rửa sạch bùn đất, cạo bỏ lớp vỏ ngoài bằng dao sắc.
- Thái lát và nghiền nát: Cắt sắn dây thành từng miếng nhỏ. Dùng cối giã hoặc máy xay sinh tố để nghiền nhuyễn. Nếu dùng máy, nên xay kèm nước lọc để quá trình nhuyễn dễ hơn.
- Lọc lấy tinh bột: Dùng khăn vải hoặc rây lọc để lọc phần hỗn hợp đã xay, lấy nước cốt trắng đục. Nên lọc nhiều lần để loại bỏ xơ và cặn thô.
- Lắng và gạn nước: Để yên nước lọc trong 2–3 tiếng cho tinh bột lắng xuống đáy. Sau đó gạn bỏ phần nước trong phía trên.
- Phơi tinh bột: Phần tinh bột lắng đọng được trải ra nia, phơi nắng cho khô tự nhiên. Tránh phơi chỗ bụi bặm hoặc có côn trùng.
- Phá bánh và rây lại: Sau khi bột đã khô, dùng tay bóp nhẹ để tạo thành hạt vụn. Sau đó rây lại qua sàng để thu bột mịn đều.
Bảo quản
Cho bột vào hũ thủy tinh khô, đậy kín, để nơi khô ráo, thoáng mát. Bột sắn dây có thể bảo quản trên 6 tháng nếu tránh ẩm mốc.
Cách sử dụng bột sắn dây theo Đông y
Pha uống
Mỗi lần dùng từ 10–15g (khoảng 1 muỗng canh) bột sắn dây, hòa với 200ml nước ấm, khuấy đều cho tan. Có thể thêm chút đường phèn, nước cốt chanh để dễ uống. Tuyệt đối không pha bằng nước sôi trực tiếp vì sẽ làm bột chín cục, mất dược tính.
Kết hợp thảo dược
Người hay nổi mụn, nhiệt miệng có thể pha sắn dây cùng nước rau má, diệp hạ châu. Người bị táo bón do nhiệt nên uống vào sáng sớm trước bữa ăn. Với người say rượu, pha sắn dây với nước gừng tươi để tăng tác dụng giải độc.
Lưu ý khi dùng
- Không dùng cho người tỳ vị hư hàn, thường xuyên lạnh bụng, tiêu chảy
- Không dùng quá 1 cốc/ngày với trẻ em dưới 6 tuổi
- Không uống bột sắn dây sống khi đang uống kháng sinh Tây y
Nguyên tắc trị bệnh theo y học cổ truyền
Trong Đông y, bệnh không chỉ là biểu hiện bên ngoài mà là kết quả của sự mất cân bằng giữa âm – dương, hàn – nhiệt, hư – thực trong cơ thể. Để chữa bệnh tận gốc, cần nắm vững phép trị: bổ khí – kiện tỳ – khu phong – thanh nhiệt – trừ thấp – hoạt huyết… Mỗi vị thuốc, mỗi món ăn đều phải dùng đúng thời điểm, đúng người, đúng tạng phủ. Như cây lúa cần đúng mùa, đúng nước mới trổ bông, cơ thể ta cũng vậy – phải nuôi dưỡng từ gốc, từ khí huyết, từ tạng phủ bên trong mới mong dứt điểm bệnh lâu ngày.
Bột sắn dây là một ví dụ điển hình cho lối trị liệu tự nhiên – dưỡng sinh – kiên trì – không nóng vội. Uống đúng, dùng đều, điều hòa ngũ tạng thì da sáng, giấc ngủ ngon, tiêu hóa trơn tru, bệnh sẽ thuyên giảm dần dần như dòng nước chảy âm thầm mà vững chãi.
Lời nhắn gửi
Cô bác anh chị thân mến, sức khỏe không tự dưng mà có, cũng không thể chỉ nhờ thuốc thang mà là kết quả của sự chăm sóc đều đặn, hiểu đúng cơ thể mình. Hãy xem mỗi ngày dùng bột sắn dây là một cách dưỡng thân, mỗi lần pha uống là một cách lắng nghe cơ thể. Nếu đang có bệnh mạn tính, cơ thể rối loạn, mệt mỏi lâu ngày không rõ nguyên nhân – tôi khuyên cô bác hãy dành thời gian đi thăm khám, lắng nghe tư vấn từ thầy thuốc Đông y để tìm hướng trị liệu từ gốc.
Nếu cô bác anh chị còn băn khoăn không biết cơ địa mình có hợp uống bột sắn dây hay cần điều chỉnh chế độ ăn uống ra sao, tôi mời cô bác anh chị
- 📞 Gọi Hotline: 0963835102
- 💬 Nhắn Zalo: https://zalo.me/0963835102
- 📅 Đặt lịch thăm khám: https://bacsilephuong.com/lien-he
TTƯT, Bác sĩ Lê Phương
Cô bác anh chị đang băn khoăn về tình trạng sức khỏe của mình? Hãy gửi câu hỏi bên dưới, bác sĩ Phương sẽ lắng nghe và tư vấn tận tình nhất 
