Cô bác anh chị thân mến,
Trong cuộc sống, có những nỗi khổ không thể gọi thành tên, chỉ âm ỉ như ngọn lửa nhỏ cháy rừng rực dưới da – đó là cảm giác ngứa ngáy, nổi mẩn, bứt rứt do bệnh mề đay gây ra. Có người ví cơn ngứa như đàn kiến bò, người lại than trời vì cảm giác như lửa cháy trên da thịt. Bệnh mề đay tưởng nhẹ nhưng lại dai dẳng, cứ hết rồi lại tái, ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt và tinh thần. Đặc biệt, chế độ ăn uống nếu không đúng cách rất dễ “đổ thêm dầu vào lửa”.
Trong Đông y, để điều trị mề đay không chỉ là việc dùng thuốc hay thoa ngoài da, mà cốt lõi là phải “trị tận gốc, dưỡng tạng, hành khí hoạt huyết”. Và bước đầu tiên trong hành trình đó chính là điều chỉnh ăn uống cho đúng phép.
Bệnh mề đay dưới góc nhìn Đông y
Mề đay trong Đông y thuộc phạm trù chứng “ẩn chẩn”, nguyên nhân do Phong – Hàn – Nhiệt – Thấp xâm phạm vào bì phu, cộng thêm huyết hư, vệ khí yếu khiến tà khí dễ xâm nhập, khí huyết vận hành không thông, sinh ra ngứa ngáy, nổi mẩn đỏ. Bệnh dễ tái phát khi cơ thể suy yếu hoặc do ăn uống, môi trường, tâm trạng kích thích.
Vì thế, nguyên tắc trị liệu là khu phong, thanh nhiệt, giải độc, dưỡng huyết, điều lý tạng phủ – đặc biệt là Can, Tỳ và Phế. Trong đó, ăn uống là yếu tố then chốt giúp hỗ trợ điều trị, tránh tái phát và nâng cao sức đề kháng tự nhiên cho cơ thể.
Bị mề đay nên kiêng gì trong ăn uống?
1. Kiêng các thực phẩm dễ gây dị ứng
Giống như gió gặp bụi, cơ thể đang yếu gặp phải những món ăn “kỵ cơ địa” sẽ sinh phản ứng ngay lập tức. Những thực phẩm cần tránh bao gồm:
- Hải sản có vỏ (tôm, cua, ghẹ, sò…)
- Đậu phộng, đậu nành, mè, sữa bò
- Trứng gà, đặc biệt là lòng trắng trứng
- Thịt bò, thịt chó – tính nhiệt dễ kích thích tà nhiệt
Các món này là “”gió độc”” với người cơ địa yếu, chỉ cần một chút cũng có thể khiến da đỏ rực, ngứa dữ dội, thậm chí khó thở, tụt huyết áp với người nhạy cảm nặng.
2. Kiêng đồ ăn lạnh, sống, có tính hàn
Theo Đông y, ăn nhiều thực phẩm sống lạnh khiến Tỳ Vị bị hàn thấp xâm lấn, làm khí huyết không thông, cơ thể yếu đi. Mề đay khi đó chẳng khác gì “”cửa mở cho gió độc”” tràn vào. Cô bác nên hạn chế:
- Đá lạnh, nước ngọt có gas, kem, sữa chua lạnh
- Rau sống, gỏi cá, nem chua…
- Trái cây quá chua như cóc, xoài xanh, me, dứa
3. Kiêng món cay nóng, chiên xào nhiều dầu mỡ
Những món này làm gan nóng, huyết nhiệt bốc lên, gây ra tình trạng da đỏ, ngứa, nổi mẩn nặng thêm. Người bệnh mề đay nên “dập lửa” thay vì “châm dầu” với các món như:
- Ớt, tiêu, sa tế, tỏi nướng, gừng nhiều
- Thức ăn nhanh: gà rán, khoai chiên, xúc xích, lạp xưởng…
- Đồ nướng, chiên giòn, xào kỹ nhiều dầu mỡ
4. Tránh các chất kích thích
Rượu bia, cà phê, thuốc lá… đều là “ngọn gió độc” kích hoạt gan – tim – huyết hoạt động quá mức, khiến mạch máu giãn, da nổi mẩn, ngứa tăng. Đây là nhóm cần kiêng tuyệt đối trong và sau đợt mề đay.
Người bị mề đay nên ăn gì để hỗ trợ điều trị?
1. Ưu tiên thực phẩm thanh nhiệt, giải độc
- Rau má, diếp cá, mã đề, bồ công anh – sắc nước uống hoặc ăn như rau sống (diếp cá nên trụng sơ)
- Canh mướp đắng, bí xanh, đậu xanh, thanh long – giúp mát gan, tiêu độc
2. Tăng cường thực phẩm bổ khí huyết, dưỡng tạng
“Khí huyết điều hòa thì phong tà khó nhập”, cô bác nên bổ sung:
- Cháo gạo lứt hầm với ý dĩ, kỷ tử, hoài sơn
- Canh gà ác hầm thuốc bắc – nếu không bị dị ứng đạm
- Rau ngót, rau dền, củ cải trắng – vừa mát vừa lợi tiểu
3. Giữ ấm Tỳ Vị bằng món ấm nóng dễ tiêu
Thường xuyên dùng các món như cháo nóng, canh hầm, tránh để bụng đói hoặc ăn trễ bữa – vì Tỳ vị yếu thì Phong dễ vào.
Gợi ý bài thuốc nam giúp giảm ngứa, phòng tái phát mề đay
Dựa trên các vị thuốc trong tài liệu “”Sổ tay thuốc Nam””, cô bác có thể tham khảo bài thuốc đơn giản như sau:
- Rễ cây ké đầu ngựa 10g – trừ phong, giảm ngứa
- Lá đơn đỏ 12g – thanh nhiệt, tiêu độc
- Lá khế chua 12g – lợi tiểu, mát gan
- Lá kinh giới 8g – phát tán phong hàn
- Cam thảo nam 6g – điều hòa các vị
Đem các vị rửa sạch, sắc cùng 700ml nước còn 300ml, chia 2 lần uống trong ngày, dùng liên tục 5–7 ngày.
Lưu ý:
- Không dùng cho phụ nữ mang thai, người đang sốt cao, đang dùng thuốc kháng sinh
- Nếu có dấu hiệu nổi mẩn toàn thân, khó thở, cần đi khám ngay
Nguyên tắc điều trị mề đay theo Y học cổ truyền
Muốn trị mề đay tận gốc, không chỉ cắt ngứa, mà phải hành khí, khu phong, tán hàn, dưỡng huyết, dưỡng can thận. Cơ thể giống như dòng sông – khi dòng chảy êm, nước trong, thì rác không có chỗ bám. Khi khí huyết thông, tà khí không sinh, mề đay không có đất sống. Vì vậy, điều quan trọng nhất là khôi phục chính khí từ bên trong.
Trong đó, tạng Tỳ – Can – Phế giữ vai trò chủ lực: Tỳ chủ vận hóa, Can chủ sơ tiết, Phế chủ bì mao. Nếu Tỳ yếu – thấp sinh; Can uất – phong động; Phế hư – vệ khí suy. Vậy nên phép trị phải toàn diện, điều lý tạng phủ, kết hợp chế độ ăn uống, thói quen sinh hoạt, châm cứu, thảo dược mới đem lại kết quả bền lâu.
Lời khuyên từ bác sĩ Lê Phương
Cô bác anh chị thân mến,
Bệnh mề đay không đáng sợ, nhưng sự chủ quan mới là điều nguy hiểm. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ: ăn đúng, sống lành, dưỡng khí. Đừng đợi đến khi da nổi đỏ, ngứa khắp người rồi mới cuống cuồng tìm cách “dập lửa”. Mỗi bữa ăn, mỗi ngụm nước, nếu đúng phép – sẽ là liều thuốc quý nuôi dưỡng chính khí từ bên trong.
Nếu cô bác đang bị mề đay kéo dài, hay tái phát liên tục, đừng ngần ngại:
📍 Qua thăm khám trực tiếp tại phòng khám hoặc 📲 đặt lịch online để tôi hỗ trợ kỹ hơn. Cô bác có thể:
- Đặt lịch khám tại đây: https://bacsilephuong.com/lien-he
- Gọi ngay số Hotline: 0963835102
- Hoặc nhắn tin qua Zalo: https://zalo.me/0963835102
Chúc cô bác luôn khỏe mạnh, an tâm, an da!
TTƯT, Bác sĩ Lê Phương
Cô bác anh chị đang băn khoăn về tình trạng sức khỏe của mình? Hãy gửi câu hỏi bên dưới, bác sĩ Phương sẽ lắng nghe và tư vấn tận tình nhất 
