Cô bác anh chị thân mến,
Giữa đêm khuya yên ả, có người đang say giấc nồng, có người lại trằn trọc vì làn da ngứa râm ran, nổi mẩn mề đay khắp người. Thứ ngứa ngáy ấy không đơn thuần là một cơn kích ứng da – mà có thể là tiếng chuông cảnh báo từ bên trong cơ thể. Giống như dòng nước bị nghẽn, đêm đến khí huyết không lưu thông, tà khí dễ bộc phát qua da, tạo nên hiện tượng nổi mề đay, ngứa ngáy dữ dội. Có người chịu đựng mãi thành quen, nhưng tôi muốn nói thật: khi cơ thể phát tín hiệu bất ổn về đêm, ấy là lúc chúng ta cần lắng nghe thật kỹ.
Ngứa nổi mề đay về đêm theo Y học cổ truyền
Gốc rễ từ phong – hàn – thấp – nhiệt xâm nhập
Theo Y học cổ truyền, ngứa mề đay về đêm chủ yếu do “phong tà” bên ngoài kết hợp với yếu tố bên trong là huyết hư, âm hư, huyết nhiệt mà phát ra ngoài da. Nói dân dã, là cơ thể như mảnh vườn khô cằn, không đủ âm dịch để nuôi dưỡng, phong nhiệt có dịp tấn công khiến bì phu nổi ban đỏ, mẩn ngứa.
Khi đêm đến, dương khí thu liễm, âm huyết lẽ ra phải sung túc để nuôi cơ thể, nhưng người bị mề đay lại thường âm huyết hư, dẫn đến tà độc dễ thừa cơ xâm nhập. Ngoài ra, do chức năng Tỳ yếu kém, không vận hóa được thủy thấp, khiến thấp tà tích tụ dưới da gây ngứa.
Tạng phủ liên quan trực tiếp
- Tỳ – Vị: chủ vận hóa, khi yếu sẽ sinh thấp trệ, dễ sinh mẩn ngứa.
- Can: chủ sơ tiết, khi Can uất sẽ khiến huyết không điều hòa, tà khí dễ bốc lên da.
- Phế: chủ bì mao, điều khiển hô hấp và bảo vệ cơ thể khỏi tà khí. Phế khí suy yếu khiến da dễ bị phong tà tấn công.
Những biểu hiện cảnh báo mề đay về đêm không nên xem thường
- Ngứa nhiều về đêm, đặc biệt khi đi ngủ, phải gãi liên tục mới dễ chịu.
- Mẩn đỏ nổi khắp người, theo từng mảng, có thể xuất hiện rồi mất nhanh.
- Kèm theo các triệu chứng rối loạn tiêu hóa, nóng trong, mất ngủ, hay cáu gắt.
- Thường tái đi tái lại nhiều lần, dùng thuốc bôi chỉ đỡ tạm thời.
Hướng dẫn áp dụng thảo dược theo Y học cổ truyền
Bài thuốc giúp thanh nhiệt, khu phong, dưỡng huyết
Dưới đây là một số vị thuốc nam an toàn, dễ dùng tại nhà mà tôi đã nghiên cứu và thấy hiệu quả với người hay nổi mề đay ban đêm:
- Kinh giới: vị cay, tính ấm, tán phong giải biểu, cầm ngứa. Dùng 12g.
- Rau má: thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm. Dùng 20g.
- Cam thảo đất: mát gan, dưỡng huyết. Dùng 12g.
- Thổ phục linh: trừ thấp, giải độc. Dùng 15g.
- Đơn đỏ (lá đơn tướng quân): thanh nhiệt tiêu độc, giảm ngứa nhanh. Dùng 12g.
Cách dùng: Sắc tất cả với 800ml nước, đun cạn còn 300ml, chia 2 lần uống trong ngày. Dùng liên tục từ 7–10 ngày. Có thể kết hợp ngâm tắm với nước lá khế, lá sài đất hoặc lá kinh giới để giảm ngứa ngoài da.
Châm cứu hỗ trợ điều hòa khí huyết
Mề đay – nhất là dạng mạn tính tái đi tái lại, ngứa nhiều về đêm – không đơn thuần là phản ứng ngoài da. Trong Đông y, đây là biểu hiện của phong tà kết hợp với huyết nhiệt hay huyết hư sinh phong, nghĩa là khí huyết bên trong không thông suốt, gặp ngoại tà mà phát sinh triệu chứng.
Cũng giống như khi nước trong ao bị cặn đục, gió thổi qua thì mặt nước sẽ nổi sóng, làn da ta cũng vậy – khi huyết bị nhiệt, bị ứ, dễ sinh ngứa và ban đỏ khi có kích thích nhẹ. Do đó, muốn trị tận gốc, không chỉ “diệt cơn ngứa” mà còn phải điều hòa khí huyết, trừ phong, dưỡng huyết, thanh nhiệt.
Vì thế, bên cạnh bài thuốc uống, tôi thường kết hợp châm cứu để hỗ trợ điều trị hiệu quả hơn. Dưới đây là các huyệt vị mà tôi thường sử dụng:
Huyệt Khúc trì (ở mặt ngoài khuỷu tay)
-
Là huyệt Hợp của kinh Đại Trường, có tác dụng thanh nhiệt, tiêu viêm, giảm ngứa, điều hòa khí huyết.
-
Khi châm vào huyệt này, như tháo van nước nóng trong ống – giúp nhiệt tà thoát ra, mạch máu được lưu thông tốt hơn.
Huyệt Hợp cốc (giữa ngón trỏ và ngón cái)
-
Huyệt nguyên của kinh Đại Trường, được gọi là “tổng huyệt trị đau”. Có khả năng giải biểu khu phong, giảm đau và ngứa do dị ứng.
-
Đây cũng là huyệt hay dùng trong các bệnh da liễu cấp tính.
Huyệt Tam âm giao (mắt cá trong đo lên 3 thốn)
-
Huyệt hội của ba kinh âm (Tỳ – Can – Thận), giúp dưỡng huyết, bổ âm, điều hòa nội tiết, tăng cường chức năng lọc độc của gan thận.
-
Đặc biệt hiệu quả khi ngứa về đêm – vốn là lúc âm hư, huyết khô, sinh phong nội động.
Huyệt Phong trì (sau gáy, hõm chân tóc hai bên)
-
Tác dụng khu phong tán hàn, thông khiếu, thanh đầu mục. Khi phong tà ẩn trong cơ thể, châm huyệt này như mở cánh cửa sau cho gió độc thoát ra.
Huyệt Thái xung (trên mu bàn chân, giữa ngón 1 và 2 đo lên 1,5 thốn)
-
Huyệt nguyên của Can kinh, giúp sơ tiết Can khí, điều huyết, thanh nhiệt.
-
Thường phối hợp với Hợp cốc để điều khí toàn thân (“hợp cốc – thái xung” là cặp điều khí kinh điển trong Đông y).
Liệu trình điều trị:
-
Châm cứu 2–3 buổi mỗi tuần, thực hiện liên tục 3 tuần là một liệu trình.
-
Mỗi buổi châm từ 20–30 phút, ưu tiên lúc chiều tối để hỗ trợ điều hòa giấc ngủ.
Những điều cần lưu ý để hạn chế tái phát
- Hạn chế đồ cay nóng, rượu bia, hải sản trong giai đoạn có mẩn ngứa.
- Không gãi mạnh gây xước da, có thể dẫn tới nhiễm trùng.
- Giữ ấm cơ thể, đặc biệt khi thời tiết chuyển lạnh.
- Ưu tiên ăn các món thanh đạm, dễ tiêu, hỗ trợ Tỳ vị.
- Thực hiện xông hơi thảo dược định kỳ với kinh giới, sả, lá bưởi.
Muốn trị mề đay về đêm dứt điểm: Phải đi từ gốc theo Đông y
Cô bác anh chị thân mến, trong Đông y có câu: “”Dưỡng chính khí, tà khí tự lui””. Mề đay về đêm chỉ là biểu hiện bên ngoài của một cơ thể đang mất cân bằng âm dương, khí huyết đình trệ, chức năng Tạng phủ suy yếu. Vì vậy, để điều trị tận gốc, không chỉ đơn giản là cắt cơn ngứa – mà phải đi từ gốc rễ: bổ khí huyết, kiện Tỳ vị, khu phong tán hàn, thanh nhiệt giải độc. Có như vậy, cơ thể mới được điều hòa, da dẻ mới yên ổn, tinh thần mới an giấc.
Ngứa mề đay về đêm không đơn thuần là chuyện ngoài da. Đó là tiếng nói của cơ thể đòi được chăm sóc, đòi sự cân bằng và bồi bổ. Nếu để lâu không trị, bệnh chuyển thành mạn tính, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống.
Tôi mong cô bác anh chị hiểu rằng: chăm sóc sức khỏe không nên chờ đến khi bệnh rõ ràng, mà hãy chủ động điều chỉnh từ khi những dấu hiệu nhỏ xuất hiện. Nếu cô bác anh chị đang gặp phải tình trạng ngứa về đêm, hãy để tôi được đồng hành, thăm khám, tư vấn kỹ lưỡng.
Nếu cô bác anh chị đang loay hoay không biết bắt đầu từ đâu, hãy để tôi đồng hành cùng cô bác trong hành trình chăm sóc sức khỏe:
📞 Gọi hotline: 0963835102
💬 Nhắn tin Zalo: https://zalo.me/0963835102
TTƯT, Bác sĩ Lê Phương
Cô bác anh chị đang băn khoăn về tình trạng sức khỏe của mình? Hãy gửi câu hỏi bên dưới, bác sĩ Phương sẽ lắng nghe và tư vấn tận tình nhất 
