Cô bác anh chị thân mến,
“Thân thể như cây, bệnh là sâu mọt. Muốn cây xanh tốt, phải dưỡng từ gốc rễ.”
Trong mỗi mái nhà quê, húng chanh thường chỉ là bụi cây nhỏ bé nơi góc vườn. Thế nhưng, cây nhỏ ấy lại mang trong mình sức mạnh của một “thầy thuốc thôn quê” – giúp trị cảm cúm, ho đờm, giải cảm, tiêu đờm… một cách tự nhiên và lành tính. Đôi khi, những gì giản dị lại là cốt lõi quý giá nhất trong kho tàng y học cổ truyền của dân tộc ta.
Húng chanh dưới góc nhìn Y học cổ truyền
Húng chanh (còn gọi là tần dày lá, dương tử tô, tần lá rộng…) được xếp vào nhóm các vị thuốc nam thường dùng trong dân gian. Theo Sổ tay thuốc nam chữa bệnh tuyến cơ sở, húng chanh có vị cay the, mùi thơm, tính ấm, không độc. Quy kinh vào Phế và Tỳ – tức chủ về hô hấp và tiêu hóa .
Tác dụng chính của húng chanh là:
- Giải cảm, hạ sốt nhờ tính ấm và mùi thơm làm thông khí phế, phát tán phong hàn.
- Tiêu đờm, chỉ khái (giảm ho) do khả năng hóa đờm, làm dịu cổ họng.
- Tiêu viêm, sát khuẩn nhẹ nên thường dùng để súc miệng, chữa viêm họng, hôi miệng.
“Tính cay thơm phát tán biểu tà – vị thuốc này như làn gió mát lành thổi tan lớp sương bệnh.”
Cách dùng húng chanh trị bệnh tại nhà
1. Chữa ho có đờm, viêm họng
Cách 1: Hái khoảng 5-10 lá húng chanh tươi, rửa sạch, giã nát với vài hạt muối, ngậm và nuốt từ từ nước cốt. Ngày dùng 2-3 lần.
Cách 2: Hấp cách thủy lá húng chanh với đường phèn, lấy nước uống ấm. Dùng liên tục 3-5 ngày giúp giảm rõ rệt các cơn ho và đờm.
2. Giải cảm, hạ sốt, chữa cảm lạnh
Dùng 10-15 lá húng chanh tươi, nấu với vài lát gừng và một ít vỏ quýt khô, uống nóng để ra mồ hôi nhẹ. Sau đó nên nằm nghỉ để cơ thể phục hồi.
3. Khử mùi hôi miệng, viêm lợi
Giã nát lá húng chanh, vắt lấy nước, hòa với chút muối loãng để súc miệng hằng ngày. Vị cay nhẹ giúp làm sạch khoang miệng, thơm miệng, tiêu viêm nướu.
Lưu ý khi sử dụng húng chanh
- Không dùng cho người âm hư hỏa vượng (người hay nóng trong, miệng khô, táo bón).
- Trẻ nhỏ dùng cần gia giảm liều, nên tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi áp dụng kéo dài.
- Húng chanh là vị thuốc trợ trị, không thay thế thuốc điều trị trong các trường hợp viêm họng, viêm phế quản nặng, sốt cao kéo dài.
Đông y điều trị là điều trị tận gốc
Trong Đông y, không chỉ nhìn biểu hiện bên ngoài mà phải truy tìm căn nguyên. Cơn ho có thể do phong hàn xâm nhập, nhưng cũng có thể do tỳ yếu không vận hóa thủy thấp sinh đờm, hoặc phế khí suy hư không đủ sức đẩy tà ra ngoài. Dùng húng chanh chỉ là bước đầu làm nhẹ triệu chứng – muốn trị dứt cần phối hợp phương pháp bổ chính khu tà: bổ tỳ kiện phế, tán hàn, tiêu đờm.
Chăm sóc sức khỏe theo tinh thần y học cổ truyền là hành trình thấm nhuần triết lý “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, “trị bệnh khi chưa phát bệnh”. Đừng để đến khi bệnh đã chớm thành hình, thân thể như cây đã mục gốc, thì mới cuống cuồng tìm cách cứu chữa.
Hãy chủ động bảo vệ sức khỏe từ sớm
Cô bác anh chị hãy tin rằng: cơ thể có khả năng tự chữa lành, nếu ta biết nâng niu và dưỡng sinh đúng cách. Nếu đang băn khoăn với các vấn đề ho lâu ngày, cảm lạnh, viêm họng mạn tính… đừng ngại chia sẻ để tôi có thể giúp cô bác anh chị hiểu rõ căn nguyên và chọn phương pháp điều trị phù hợp.
👉 Hãy để tôi đồng hành cùng cô bác anh chị:
Thân ái,
TTƯT, Bác sĩ Lê Phương
