Cô bác anh chị thân mến,
Có những cây thuốc mộc mạc nơi bờ rào, góc bếp, vậy mà lại ẩn chứa tinh hoa ngàn đời của Y học cổ truyền. Nghệ đen – một loại thảo dược tưởng chừng đơn sơ – nhưng lại là vị thuốc quý trong kho tàng Nam dược, có khả năng “khơi thông dòng chảy tắc nghẽn”, hỗ trợ mạnh mẽ cho người hay đầy trướng, rối loạn tiêu hóa, đau bụng kinh hay bế kinh lâu ngày.
Tạng phủ như dòng nước trong con suối, khi thông thì sinh sôi, khi tắc thì sinh bệnh. Y học cổ truyền xem nghệ đen như người dẫn dòng, giúp khai mở các “kênh mạch” trong cơ thể, điều hòa khí huyết, xua tan uất trệ.
Công năng của nghệ đen trong y học cổ truyền
1. Nghệ đen là ai trong “bản đồ” Nam dược?
Nghệ đen còn gọi là nga truật, thanh khương. Trong y học cổ truyền, nghệ đen có vị cay đắng, tính ôn. Quy kinh Can – Tỳ. Nghệ đen có tác dụng hành khí phá ứ, tiêu thực hóa tích, khu phong chỉ thống. Chủ trị các chứng bệnh như:
- Đau bụng kinh, kinh nguyệt không đều, bế kinh
- Đau dạ dày, ăn không tiêu, đầy trướng
- Chấn thương tụ máu, đau nhức
Người xưa ví nghệ đen như “người lính mở đường”, nơi nào khí trệ, huyết ứ, là nghệ đen giúp dọn sạch lối đi. Bởi vậy trong các bài thuốc hành khí, phá huyết – nghệ đen thường chiếm vị trí chủ dược.
2. Tác động của nghệ đen tới tạng phủ
Nghệ đen vào Can giúp sơ tiết khí cơ, giảm đau, điều kinh. Vào Tỳ giúp kiện tỳ tiêu thực, giải uất trệ do thực tích. Theo Đông y, khi khí bị ứ, máu bị ngưng thì sinh đau – nghệ đen giúp phá khí, hành huyết, từ đó giải được đau.
Cách dùng nghệ đen trong đời sống hàng ngày
1. Liều lượng – thời điểm – cách chế biến
– Dạng khô: 6 – 12g/ngày, dưới dạng sắc uống hoặc tán bột.
– Dạng tươi: dùng lát mỏng hãm trà hoặc giã đắp.
– Có thể phối hợp nghệ đen với hương phụ, ngải cứu để tăng hiệu quả điều kinh, giảm đau bụng kinh.
Lưu ý: Uống nghệ đen nên dùng trước bữa ăn 30 phút để phát huy tốt công năng hành khí tiêu thực. Tránh dùng cùng lúc với nghệ vàng – do hai vị này tuy cùng họ nhưng công năng khác nhau, phối hợp sai sẽ làm giảm tác dụng.
2. Bài thuốc dân gian từ nghệ đen
- Chữa bế kinh, đau bụng kinh: nghệ đen 8g, hương phụ 8g, ngải cứu 12g, sắc uống ngày 1 thang, trước kỳ kinh 5 ngày.
- Chữa đầy bụng, chậm tiêu: nghệ đen 10g, trần bì 6g, sơn tra 10g – sắc nước uống sau bữa ăn.
- Chữa chấn thương bầm tím: nghệ đen giã nhuyễn, trộn rượu, đắp vùng đau.
Lưu ý khi sử dụng nghệ đen
Nghệ đen có tính phá huyết mạnh, do đó phụ nữ có thai, người rong kinh kéo dài, thể hư hàn không nên dùng. Người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc thuốc Tây y điều trị tiêu hóa nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi phối hợp.
Cũng như dòng nước lũ – có thể cuốn sạch bùn lầy nhưng cũng có thể gây sạt lở – nghệ đen tuy quý nhưng dùng sai thời điểm, sai người, sẽ thành phản tác dụng.
Triết lý trị bệnh từ gốc của Đông y
Đông y dạy rằng: “Muốn trị bệnh lâu năm, phải khai thông từ gốc rễ. Gốc là khí, là huyết, là tạng phủ bên trong. Chỉ khi tạng được nuôi dưỡng, khí được lưu thông, huyết được điều hòa – thì bệnh mới rút lui.” Nghệ đen là một trong những vị thuốc giúp “gỡ nút thắt” của khí huyết, nhưng để đạt hiệu quả bền vững, cần kết hợp bài bản theo phép trị cổ truyền như: bổ khí, kiện tỳ, hoạt huyết, khu phong tán hàn.
Cô bác anh chị thân mến, bệnh không tự đến – nó là tiếng nói của cơ thể đang mất cân bằng. Đừng chờ đến khi bệnh nặng mới lo điều trị. Hãy chủ động lắng nghe cơ thể, bồi bổ khi còn khỏe, điều hòa khi còn nhẹ. Đó mới là con đường dưỡng sinh bền vững.
Nếu cô bác anh chị có dấu hiệu đầy trướng, kinh nguyệt không đều, đau bụng dưới… hãy tham khảo các bài thuốc do tôi nghiên cứu và phối chế từ Nam dược Việt Nam. Đặc biệt, nghệ đen khi phối hợp đúng, sẽ phát huy hiệu quả trị liệu cao hơn.
- Hãy đặt lịch thăm khám tại: https://bacsilephuong.com/lien-he
- Hoặc liên hệ qua: Zalo
- Hotline: 0963835102
TTƯT, Bác sĩ Lê Phương
Cô bác anh chị đang băn khoăn về tình trạng sức khỏe của mình? Hãy gửi câu hỏi bên dưới, bác sĩ Phương sẽ lắng nghe và tư vấn tận tình nhất 
