TTƯT BS.CKII. Bs. Lê Phương
Đã hỏi: 08h31 - 03/01/2026

Cô bác anh chị thân mến,

Trong cuộc sống bộn bề hôm nay, không ít người than thở “đêm nằm trằn trọc, ngày uể oải, đầu óc chẳng thông”. Giấc ngủ – vốn là dòng nước trong lành gột rửa mỏi mệt – nay lại hóa thành điều xa xỉ. Lúc ấy, một vị thuốc nhỏ bé nhưng tinh túy trong lòng hoa sen lại trở thành cứu tinh cho bao tâm hồn mệt mỏi – đó chính là Tâm sen.

Đông y có câu: “Tâm an thì khí thuận, khí thuận thì huyết hòa”. Vậy nên trị mất ngủ không chỉ là uống thuốc cho dễ ngủ, mà là làm sao để cái tâm được thanh, tạng phủ được điều hòa, ngũ hành vận hành thông suốt.

Tâm sen là gì? Vị thuốc từ phần “trái tim” của hoa sen

Tâm sen là phần mầm xanh nằm bên trong hạt sen. Người ta thường tách hạt sen, bỏ phần tâm này vì có vị đắng, nhưng chính vị đắng ấy lại là dược liệu quý báu. Theo các tài liệu Nam dược, tâm sen được xếp vào nhóm vị thuốc thanh tâm, bình can, an thần rất hiệu nghiệm:contentReference[oaicite:0]{index=0}.

Góc nhìn Y học cổ truyền: Vị, tính và công năng của Tâm sen

Vị đắng – Tính hàn, quy kinh Tâm và Tâm bào

Theo Đông y, Tâm sen có vị đắng, tính hàn, đi vào kinh Tâm và Tâm bào lạc. Vị đắng có tác dụng tả hỏa, tính hàn giúp thanh nhiệt. Tâm bào là lớp bảo vệ cho Tâm – giống như rào chắn giữa tâm hồn và thế giới xô bồ. Khi hỏa ở Tâm bốc lên – ta sinh nóng nảy, mất ngủ, hồi hộp, mồ hôi trộm – thì Tâm sen có thể giúp điều hòa lại, đưa thần trở về tĩnh tại.

Công năng chủ yếu:

  • Thanh tâm, trừ phiền: giúp giảm lo âu, bồn chồn, tâm lý bất an.
  • An thần, ích khí: hỗ trợ ngủ sâu giấc, phục hồi tinh lực.
  • Chỉ huyết: giúp cầm máu nhẹ trong các chứng đi ngoài ra máu, tiểu tiện ra máu.

Cách sử dụng Tâm sen hiệu quả tại nhà

Pha trà Tâm sen – Như ngâm mình trong dòng nước mát

Cách đơn giản nhất là hãm Tâm sen như trà:

  1. Lấy 3–5g Tâm sen khô (khoảng 1 thìa cà phê).
  2. Cho vào ấm sứ, tráng qua nước sôi một lần để giảm vị đắng.
  3. Hãm với 200–300ml nước sôi trong 10 phút rồi uống ấm.

Nên uống vào buổi chiều hoặc tối trước khi ngủ khoảng 1–2 tiếng. Có thể thêm hoa nhài hoặc cúc để tăng tính thư giãn.

“Trà Tâm sen không làm ngủ ngay như thuốc tây, mà giúp tâm tĩnh, thần yên – như gió chiều mát rượi, làm dịu một ngày nắng gắt.”

Kết hợp với các vị thuốc khác

Trong các bài thuốc cổ phương, Tâm sen thường được phối với:

  • Liên nhục (hạt sen): bổ tâm, ích thận.
  • Viễn chí: khai khiếu, an thần.
  • Toan táo nhân: dưỡng tâm, cố biểu, chống đổ mồ hôi trộm.

Đây là nền tảng tạo nên các phương thuốc trị mất ngủ do tâm hỏa vượng, tâm thận bất giao – một trong những căn nguyên phổ biến hiện nay:contentReference[oaicite:1]{index=1}.

Lưu ý khi dùng Tâm sen – Đắng nhưng cần đúng

Dù là vị thuốc quý nhưng Tâm sen không dùng bừa bãi:

  • Không nên dùng lâu dài vì tính hàn dễ tổn thương dương khí.
  • Người huyết áp thấp, cơ thể hàn lạnh, tỳ vị hư yếu nên dùng thận trọng.
  • Phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú cần hỏi ý kiến thầy thuốc trước khi dùng.

Để sử dụng hiệu quả, cô bác anh chị nên kết hợp thăm khám với lương y để xác định thể bệnh và hướng trị phù hợp với cơ địa.

Muốn trị tận gốc – Hãy điều hòa tâm tạng, dưỡng khí huyết

Trong Y học cổ truyền, một vị thuốc dù quý đến mấy cũng chỉ là “một nhành cỏ” giữa đồng nếu không biết phối phương đúng cách. Trị mất ngủ không chỉ là uống Tâm sen, mà cần nhìn sâu vào căn nguyên như tâm hỏa vượng, can khí uất, thận âm hư, tỳ khí hư…

Bởi vậy, phép trị Đông y luôn toàn diện, lấy gốc rễ làm đầu: bổ tâm, kiện tỳ, tư thận, thanh can, an thần. Có khi chỉ vài huyệt châm cứu đúng vị, vài vị thuốc quân thần phối hợp, nhưng điều hòa được âm dương – thì thần tự yên, giấc ngủ tự đến.

“Người thầy thuốc giỏi không chữa triệu chứng, mà chỉnh âm dương, thông khí huyết, để cơ thể tự chữa lấy chính mình.”

Hãy để chúng tôi đồng hành chăm sóc sức khỏe cùng cô bác anh chị

Cô bác anh chị thân mến,

Giấc ngủ yên lành chính là sự khởi đầu của một ngày sống trọn vẹn. Nếu cô bác đang loay hoay vì mất ngủ kéo dài, hồi hộp tim đập, hay tinh thần bất an khó tả – đừng chờ đến khi cơ thể “lên tiếng” quá mạnh mẽ. Hãy chủ động chăm sóc tạng Tâm từ sớm.

Hãy để tôi – Thầy thuốc ưu tú, bác sĩ Lê Phương – đồng hành cùng cô bác bằng những bài thuốc Y học cổ truyền chuyên sâu, chẩn trị đúng người đúng bệnh, theo nguyên lý biện chứng luận trị cổ xưa.

Mời cô bác anh chị đặt lịch khám hoặc tư vấn:

Thân ái và trân trọng,

TTƯT, Bác sĩ Lê Phương

Gửi câu hỏi cho bác sĩ

THAM GIA CỘNG ĐỒNG CÙNG BÁC SĨ LÊ PHƯƠNG ĐỂ CẬP NHẬT CÁC THÔNG TIN SỨC KHỎE MỚI NHẤT

Hơn 360.000 Tương tác
Hơn 60.000 Tương tác
Hơn 142.000 Tương tác
Hơn 120.000 Tương tác
Hơn 142.000 Tương tác
Hơn 120.000 Tương tác
Trò chuyện trực tuyến
Trò chuyện trực tuyến
Gọi Hotline
Đặt lịch khám
Gửi thành công!
Chúng tôi sẽ liên hệ với bạn sớm để xác nhận