Tại Sao Bệnh Dạ Dày Tái Phát Nhiều Lần Dù Đã Uống Thuốc? Cách Trị Tận Gốc

TTƯT BS.CKII. Bs. Lê Phương

Đã hỏi: 09h50 - 10/03/2026

Cô bác anh chị thân mến, trong suốt những năm tháng làm nghề bốc thuốc cứu người, tôi đã gặp không biết bao nhiêu người than thở rằng: “Bác sĩ ơi, cái dạ dày của tôi sao nó đỏng đảnh quá, uống thuốc vào thì êm nhưng cứ dừng là nó lại đau, lại rát, lại trào ngược”. Tôi thường ví cái dạ dày của chúng ta cũng giống như một mảnh vườn vậy. Khi cỏ dại mọc lên (tức là những triệu chứng đau, loét), đa phần mọi người chỉ lo cắt phần ngọn cỏ bằng những liều thuốc giảm đau, kháng axit tức thời. Nhưng ngọn cỏ mất đi thì rễ cỏ vẫn còn nằm sâu dưới lòng đất, chỉ cần một trận mưa rào hay một đợt gió mùa, cỏ lại vươn lên mạnh mẽ. Nỗi đau dạ dày dai dẳng không chỉ nằm ở chỗ viêm hay loét, mà nó nằm ở chỗ “thổ nhưỡng” bên trong cơ thể chúng ta đã bị suy kiệt, mất đi cái gốc tự bảo vệ mình.

Theo quan niệm của Y học cổ truyền, dạ dày (vị) không hoạt động đơn lẻ. Nó giống như một mắt xích trong bộ máy vận hành của cơ thể. Khi chúng ta căng thẳng, lo âu, hay ăn uống thất thường, đó là lúc “ngọn lửa” trong người không được điều hòa, hoặc “dòng nước” thanh mát bị ứ trệ. Nhiều người cứ mải mê đi tìm những loại thuốc cực mạnh để ức chế cơn đau mà quên mất rằng, muốn cái dạ dày thực sự bình yên, chúng ta phải hồi phục lại cái “khí” của tỳ vị. Nếu gốc rễ không vững, cây sẽ đổ; nếu tỳ vị không khỏe, bệnh dạ dày sẽ mãi là một vòng lẩn quẩn không lối thoát, bào mòn sức khỏe và tinh thần của cô bác anh chị mỗi ngày.

Cái Nhìn Từ Y Học Cổ Truyền: Khi Tỳ Vị Mất Đi Sự Hòa Hợp

Trong Đông y, dạ dày được gọi là Vị, cùng với Tỳ (lá lách) tạo thành “hậu thiên chi bản” – tức là cái gốc của con người sau khi sinh ra. Vị chủ về thu nạp, Tỳ chủ về vận hóa. Hãy tưởng tượng Vị như một cái nồi nấu cơm, còn Tỳ là ngọn lửa dưới đáy nồi. Nếu lửa quá to (Vị hỏa vượng) cơm sẽ khê, gây ra tình trạng nóng rát, ợ chua. Nếu lửa quá yếu (Tỳ vị hư hàn) cơm sẽ sống, gây ra đầy bụng, khó tiêu, đi ngoài phân lỏng. Khi cô bác dùng thuốc Tây quá nhiều hoặc không đúng cách, nó có thể dập tắt cơn hỏa tức thời nhưng cũng vô tình làm tắt luôn ngọn lửa sinh mệnh của Tỳ vị, khiến cơ thể ngày càng yếu nhược.

Căn nguyên của việc bệnh dạ dày tái phát nhiều lần thường xoay quanh ba yếu tố chính mà tôi vẫn thường nhắc nhở bệnh nhân của mình:

Can khí phạm vị: Do lo nghĩ, stress kéo dài khiến khí của gan bị uất kết, đánh sang dạ dày. Đây là lý do vì sao cứ hễ lo lắng là cô bác lại thấy đau bụng.
Tỳ vị hư hàn: Hệ tiêu hóa quá yếu, không đủ sức để “nấu chín” thức ăn và chữa lành các vết loét, tạo điều kiện cho vi khuẩn và axit tấn công.
Thấp nhiệt nội sinh: Ăn quá nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ hoặc uống rượu bia lâu ngày sinh ra độc tố, làm cho niêm mạc dạ dày luôn trong tình trạng viêm đỏ, nóng rát.

Cách Chăm Sóc Dạ Dày Tại Nhà Từ Những Thói Quen Đơn Giản

Để hỗ trợ quá trình điều trị và ngăn ngừa bệnh tái phát, tôi khuyên cô bác anh chị nên chú ý đến “giờ giấc của trời đất”. Từ 7 giờ đến 9 giờ sáng là giờ của kinh Vị hoạt động mạnh nhất, đây là thời điểm vàng để ăn sáng. Một bát cháo hạt sen, hoài sơn (củ mài) ấm nóng sẽ giúp dưỡng vị rất tốt. Hoài sơn trong Đông y có vị ngọt, tính bình, có tác dụng kiện tỳ, bổ phế, cực kỳ lành tính cho những ai có dạ dày nhạy cảm. Cô bác có thể dùng 20-30g củ mài khô nấu cháo ăn hàng ngày, nó giống như một lớp màng bảo vệ dịu nhẹ cho niêm mạc dạ dày.

Ngoài ra, một bài thuốc dân gian rất hiệu quả mà tôi hay hướng dẫn là dùng nghệ vàng trộn mật ong. Tuy nhiên, đừng chỉ dùng nghệ thô vì nó khó hấp thu. Cô bác nên chọn tinh bột nghệ hoặc nghệ đã qua bào chế, trộn với mật ong rừng nguyên chất. Mật ong có tính bình, vị ngọt, giúp sát khuẩn và làm lành vết loét rất nhanh. Mỗi sáng sớm, pha một thìa nhỏ với nước ấm, uống từ từ để thuốc thấm vào thành dạ dày. Lưu ý quan trọng là không được ăn đồ quá lạnh (kem, nước đá) vì cái dạ dày rất sợ hàn. Khi bị lạnh, các mạch máu co lại, máu không đến nuôi dưỡng niêm mạc được, vết loét sẽ càng lâu lành.

Nguyên Tắc “Trị Tận Gốc” Để Dạ Dày Thực Sự Khỏe Mạnh

Cô bác anh chị thân mến, điều cốt lõi mà tôi muốn nhấn mạnh là muốn trị dứt điểm bệnh dạ dày, chúng ta không thể chỉ nhìn vào cái dạ dày. Trong Y học cổ truyền, phép trị không chỉ là “đau đâu đánh đó” mà phải dựa trên nguyên tắc “biện chứng luận trị”. Muốn gốc rễ khỏe mạnh, chúng ta phải tập trung vào việc bổ khí, kiện tỳ và sơ can giải uất. Khi tỳ vị khỏe mạnh, khí huyết lưu thông, cơ thể sẽ tự sản sinh ra cơ chế bảo vệ niêm mạc, giống như một bức tường thành kiên cố ngăn chặn sự xâm nhập của các yếu tố gây hại. Nếu chỉ dùng thuốc cắt cơn đau mà không bồi bổ tạng phủ, thì cũng giống như việc vá một chiếc áo rách bằng miếng vải mục, chỉ cần cử động mạnh là lại rách tiếp.

Việc điều trị tận gốc phải bắt đầu từ việc điều hòa lại chức năng của các tạng liên quan. Chẳng hạn, nếu cô bác hay mất ngủ, hay cáu gắt dẫn đến đau dạ dày, thì phải dùng các vị thuốc giúp an thần, sơ can như Sài hồ, Bạch thược. Nếu dạ dày yếu do cơ địa hư hàn, phải dùng các vị có tính ấm để trợ dương như Can khương, Phụ tử (đã qua bào chế). Chăm sóc sức khỏe là một hành trình dài, đòi hỏi sự kiên trì và thấu hiểu cơ thể mình. Đừng đợi đến khi những cơn đau hành hạ mất ăn mất ngủ mới tìm đến thầy thuốc. Hãy nhớ rằng “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, và cái gốc của sức khỏe chính là sự cân bằng giữa con người với thiên nhiên, giữa tinh thần và thể xác. Khi cái tâm bình an, tỳ vị tự khắc sẽ ổn định.

Nếu cô bác anh chị đang gặp phải tình trạng đau dạ dày dai dẳng, trào ngược hay viêm loét tái đi tái lại nhiều lần mà chưa tìm ra phương pháp hiệu quả, tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành. Việc dùng thuốc cần phải đúng người, đúng bệnh và đúng liều lượng mới mang lại kết quả bền vững. Cô bác có thể trực tiếp đến phòng khám để tôi thăm khám kỹ lưỡng hoặc liên hệ với tôi qua các kênh dưới đây để được tư vấn cụ thể nhất:

Thông tin liên hệ: